PL EN
 
3/2026 vol. 67
Statystyki
CC BY-SA 3.0
Pobierz cytowanie
PRACA ORYGINALNA
Między ciekawością a niepewnością: sztuczna inteligencja w społecznej percepcji seniorów. Analiza jakościowa
Kinga Lisowska 1
,
 
Majka Łojko 2
 
 
 
Więcej
Ukryj
1
University of Warmia and Mazury in Olsztyn, Faculty of Social Sciences
 
2
University of Warmia and Mazury in Olsztyn, Faculty of Economic Sciences
 
Zaznaczeni autorzy mieli równy wkład w przygotowanie tego artykułu
 
 
Data nadesłania: 02-05-2026
 
 
Data ostatniej rewizji: 03-09-2026
 
 
Data akceptacji: 24-09-2026
 
 
Data publikacji: 29-10-2026
 
 
Autor do korespondencji
Majka Łojko   

University of Warmia and Mazury in Olsztyn, Faculty of Economic Sciences
 
 
JoMS 2026;67(3):608-624
DOI: https://doi.org/10.13166/jms/240209
 
 
Artykuł (PDF)
Referencje (20)
 
SŁOWA KLUCZOWE
badania jakościowe
seniorzy
sztuczna inteligencja
kompetencje cyfrowe
percepcja społeczna
inkluzja cyfrowa
 
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Cel pracy:
Celem artykułu jest analiza społecznej percepcji AI wśród osób 60+ oraz identyfikacja czynników edukacyjnych i społecznych kształtujących poziom ich wiedzy i postawy wobec tej technologii.

Materiał i metody:
W badania zastosowano jakościową strategię badawczą. Materiał empiryczny pozyskano w toku indywidualnych wywiadów z osobami w wieku 60+. Próba badawcza liczyła 10 osób, w tym 5 kobiet w wieku 60–68 lat oraz 5 mężczyzn w wieku 62–70 lat, różniących się poziomem wykształcenia i doświadczeniem w korzystaniu z narzędzi AI. Zgromadzone dane poddano indukcji analitycznej, co umożliwiło wyodrębnienie dominujących sposobów definiowania AI, źródeł wiedzy o niej, doświadczeń związanych z technologiami cyfrowymi oraz ocen dotyczących jej społecznych konsekwencji.

Wyniki:
Z przeprowadzonych badań wynikają wnioski nie tylko o charakterze poznawczym, ale również praktyczno-kierunkowym Analizy jakościowe wskazują na to, że wiedza badanych seniorów na temat AI jest oparta przede wszystkim na przekazach medialnych i doświadczeniach pośrednich.

Wnioski:
Stąd też istotne jest podejmowanie działań systemowych w zakresie informacyjno-edukacyjnym ukierunkowanych na rozwój kompetencji cyfrowych seniorów wzmacniających ich uczestnictwa w procesach transformacji technologicznej.
Licencja
Ta praca jest dostępna na licencji Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported (CC BY-SA)
REFERENCJE (20)
1.
Batorski, D. (2015). Technologie i media w domach i życiu Polaków. W: J. Czapiński, T. Panek (red.), Diagnoza społeczna 2015. Warunki i jakość życia Polaków (s. 373–395). Warszawa: Rada Monitoringu Społecznego.
Google Scholar
 
 
2.
Castells, M. (2010). The Rise of the Network Society. Oxford: Wiley-Blackwell.
Google Scholar
 
 
3.
Czaczkowska, E.K. (2023). Seniorzy jako użytkownicy nowych technologii informacyjno-komunikacyjnych. Warszawa: Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, 120–142.
Google Scholar
 
 
4.
Chen, K., Chan, A.H.S. (2014). Gerontechnology acceptance by elderly Hong Kong Chinese: A senior technology acceptance model. Ergonomics, 57(5), 635–652. DOI: 10.1080/00140139.2014.895855.
CrossRef
 
Google Scholar
 
 
5.
Czaja, S. J., Charness, N., Fisk, A.D., Hertzog, C., Nair S.N., Rogers, W.A., Sharit, J. (2006). Factors Predicting the Use of Technology: Findings From the Center for Research and Education on Aging and Technology Enhancement (CREATE). Psychology and Aging, 21(2), 333–352,DOI: 10.1037/0882-7974.21.2.333.
CrossRef
 
Google Scholar
 
 
6.
Fast, E., Horvitz, E. (2017). Long-Term Trends in the Public Perception of Artificial Intelligence. Proceedings of the AAAI Conference on Artificial Intelligence, 31(1), 963–969,https://doi.org/10.1609/aaai.v....
CrossRef
 
Google Scholar
 
 
7.
Friemel, T.N. (2016). The digital divide has grown old: Determinants of a digital divide among seniors. New Media & Society, 18(2), 313–331, DOI: 10.1177/1461444814538648.
CrossRef
 
Google Scholar
 
 
8.
Główny Urząd Statystyczny (2023). Społeczeństwo informacyjne w Polsce w 2023 roku, Warszawa–Szczecin 2023.
Google Scholar
 
 
9.
Główny Urząd Statystyczny (2026). Sytuacja społeczno-gospodarcza kraju, https://ssgk.stat.gov.pl/Ludno... (dostęp: 11.03.2026).
Google Scholar
 
 
10.
Heart, T., Kalderon, E. (2013). Older Adults: Are They Ready to Adopt Health-Related ICT?. International Journal of Medical Informatics, 82(11), 209–231, https://doi.org/10.1016/j.ijme... (dostęp: 1.03.2026).
CrossRef
 
Google Scholar
 
 
11.
Korpela, V., Pajula, L., Hänninen, R. (2023). Older Adults Learning Digital Skills Together: Peer Tutors’ Perspectives on Non-Formal Digital Support. Media and Communication, 11(3), 53–62,https://doi.org/10.17645/mac.v....
CrossRef
 
Google Scholar
 
 
12.
Miles, M.B., Huberman, A.M. (2000). Analiza danych jakościowych. Białystok: Trans Humana (wyd. polskie).
Google Scholar
 
 
13.
Peek, S.T.M., Wouters, E.J.M., van Hoof, J., Luijkx, K.G., Boeije, H.R., Vrijhoef, H.J.M. (2014). Factors influencing acceptance of technology for aging in place: A systematic review. International Journal of Medical Informatics, 83(4), 235–248, doi:10.1016/j.ijmedinf.2014.01.004. Epub 2014 Jan 19. PMID: 24529817.
CrossRef
 
Pubmed
 
Google Scholar
 
 
14.
Różanowski, K. (2007). Sztuczna inteligencja: rozwój, szanse i zagrożenia. Zeszyty Naukowe Warszawskiej Wyższej Szkoły Informatyki, 2, 109–135.
Google Scholar
 
 
15.
Russell, S., Norvig, P. (2020). Artificial Intelligence: A Modern Approach (4th ed.). Harlow: Pearson Education.
Google Scholar
 
 
16.
Rubacha, K. (2016). Metodologia badań nad edukacją. Warszawa: Wydawnictwo Editions Spotkania.
Google Scholar
 
 
17.
Santos Urbina, G., Tur, G., Fernández, I. (2022). Active ageing with digital technology: Seniors’ usages and attitudes. Interaction Design and Architecture(s) Journal – IxD&A, 54, 54–84, DOI:10.55612/s-5002-054-003.
CrossRef
 
Google Scholar
 
 
18.
Selwyn, N. (2004). The information aged: A qualitative study of older adults’ use of information and communications technology. Journal of Aging Studies, v18, 369–384,https://doi.org/10.1016/j.jagi....
CrossRef
 
Google Scholar
 
 
19.
Seniorzy w świecie cyfrowych finansów. Raport z badania. Edycja V. (2024), https://www.wib.org.pl/raport-... (dostęp: 10.03.2026).
Google Scholar
 
 
20.
van Dijk, J. (2020). The Digital Divide. Journal of the Association for Information Science and Technology, 72(1), 136–138, DOI:10.1002/asi.24355.
CrossRef
 
Google Scholar
 
 
Udostępnij
Wyślij mailem
ARTYKUŁ POWIĄZANY
Opinie i postawy przedstawicieli pokolenia Z wobec sztucznej inteligencji - eksploracja wybranych obszarów
Między innowacją a zagrożeniem: sztuczna inteligencja we współczesnej dyplomacji
Stosowanie badań jakościowych w naukach o bezpieczeństwie. Część II
Wykorzystanie elementów sztucznej inteligencji w obszarze bezpieczeństwa i porządku publicznego na przykładzie Katowickiego Inteligentnego Systemu Monitoringu i Analiz
Narzędzia sztucznej inteligencji stosowane w ChatGPT a ochrona własności intelektualnej
Indeksy
 
Indeks słów kluczowych
Indeks dziedzin
Indeks autorów
eISSN:2391-789X
ISSN:1734-2031
Journals System - logo
© 2006-2026 Journal hosting platform by Bentus
Scroll to top