Cel pracy: Podjęcie badań nad dobrostanem nauczycieli jest szczególnie zasadne, ponieważ ta grupa zawodowa odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu jakości edukacji i jednocześnie jest w wysokim stopniu narażona na przeciążenie psychiczne oraz wypalenie zawodowe. Badania dobrostanu pozwalają wcześnie wykryć dolegliwości, zanim pojawi się absencja lub rezygnacja z zawodu albo problemy zdrowotne. Dlatego celem badań uczyniono rozpoznanie dobrostanu wśród nauczycieli z wybranych szkół w Polsce wschodniej. Wymieniony teren charakteryzuje brak konkurencyjnych ofert pracy adresowanych do grupy zawodowej nauczycieli.
Materiał i metody: W badaniu zastosowano strategię badań ilościowych, metodę sondażu diagnostycznego i autorski kwestionariusz ankiety. Z uwagi na fakt, że badanie sondażowe wśród nauczycieli odnosiło się do środowiska pracy w treści pytań uwzględniono realia pracy szkolnej. Grupę badaną stanowiło 250 nauczycieli, ze szkół podstawowych i średnich.
Wyniki: Z przeprowadzonych badań wynika, że dobrostan badanych nie jest jednakowy. Istnieją różnice w ocenach poszczególnych obszarów: najniższy wynik odnotowano w zakresie relacji i bezpieczeństwa w środowisku szkolnym, zaś najwyższy w obszarze: organizacja pracy szkoły.
Wnioski: Istnieje potrzeba poprawy pracy szkoły, szczególnie w obszarach ocenionych przez badanych najniżej, są to: relacje i bezpieczeństwo w środowisku szkolnym oraz praca z uczniami i rodzicami. Obniżone poczucie bezpieczeństwa w środowisku pracy i niska jakość pracy z uczniami oraz rodzicami osłabiają dobrostan zawodowy nauczycieli, co przekłada się na trudności w budowaniu profesjonalnego wizerunku zawodu nauczyciela oraz poprawy jakości jego pracy.
Aelterman, A., Engels, N., Van Petegem, K., Verhaeghe, J. (2007). The well-being of teachers in Flanders: The importance of a supportive school culture. Educational Studies, 33(3), 285–297, doi:10.1080/03055690701423085.
Alwi, M.A.1, Suminar, D.R.2, Nawangsari, N.A.W. (2020). Support in Schools and School Well-Being: Self Esteem as a Mediator. International Journal of Pedagogy and Teacher Education, 41(2),119–125, https://doi.org/10.20961/ijpte....
Bakker, A.B., Demerouti, E. (2009). The crossover of work engagement between working couples. Journal of Managerial Psychology, 24(3), 220–236, https://doi.org/10.1108/026839....
Benevene, P., Ittan, M.M., Cortini, M. (2018). Self-Esteem and Happiness as Predictors of School Teachers’ Health: The Mediating Role of Job Satisfaction. Frontiers in Psychology, 9:933, doi:10.3389/fpsyg.2018.00933. PMID: 30065670; PMCID: PMC6056906.
Cortini, M. (2016). Workplace identity as a mediator in the relationship between learning climate and job satisfaction during apprenticeship: suggestions for HR practitioners. Journal of Workplace Learning, 28(2), 54–65, doi:10.1108/JWL-12-2015-0093.
Foote, D.A., Li, T., Tang, P. (2008). Job satisfaction and organizational citizenship behavior (OCB): Does team commitment make a difference in self-directed teams? Management Decision, 46(6), 933–947, doi:10.1108/00251740810882680.
Ghaffari, S., Shah, I.M., Bourgoyne, J., Nazri, M., Salleh, J.R. (2017). The Influence of Motivation on Job Performance: A Case Study at Universiti Teknoligi Malaysia. Australian Journal of Basic and Applied Sciences, 11(4), 92–99.
Ingusci, E., Callea, A., Chirumbolo, A., Urbini, F. (2016). Job crafting and job satisfaction in a sample of Italian teachers: the mediating role of perceived organizational support. Electronic Journal of Applied Statistical Analysis, 9, 675–687, DOI:10.1285/ i20705948v9n4p675.
Kwiatkowski, S.M., Piorunek, M. (red.) (2020). Jednostka, edukacja, organizacja wobecprzemian rynku pracy. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
Lipińska‑Grobelny, A., Narska, M. (2021). Self‑efficacy and psychological well‑being of teachers. e‑mentor, 3(90), 4–10, https://doi.org/10.15219/em90.....
Ryff, C.D. (1989). Happiness is everything, or is it? Explorations on the meaning ofpsychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 57(6), 1069–1081.
Wawrzonek, M. (2022). Poczucie dobrostanu istotnym aspektem zasobów ważnych w pracy zawodowej nauczycieli. Dyskursy Młodych Andragogów, 23, s. 215–228, doi.org/10.34768/dma.vi23.655.
Van Katwyk, P.T., Fox, S., Spector, P.E., Kelloway, E.K. (2000). Using the Job-Related Affective Well-Being Scale (JAWS) to investigate affective responses to work stressors. Journal of Occupational Health Psychology, 5(2), 219–230, doi: 10.1037//1076-8998.5.2.219.
Zdalna edukacja – gdzie byliśmy, dokąd idziemy? (2020). Wstępne wyniki badania naukowego Zdalne nauczanie a adaptacja do warunków społecznych w czasie epidemii koronawirusa, https://fundacja.orange.pl/str... (dostęp: 12.09.2025).
Przetwarzamy dane osobowe zbierane podczas odwiedzania serwisu. Realizacja funkcji pozyskiwania informacji o użytkownikach i ich zachowaniu odbywa się poprzez dobrowolnie wprowadzone w formularzach informacje oraz zapisywanie w urządzeniach końcowych plików cookies (tzw. ciasteczka). Dane, w tym pliki cookies, wykorzystywane są w celu realizacji usług, zapewnienia wygodnego korzystania ze strony oraz w celu monitorowania ruchu zgodnie z Polityką prywatności. Dane są także zbierane i przetwarzane przez narzędzie Google Analytics (więcej).
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.