PRACA ORYGINALNA
Dobrostan grupy zawodowej nauczycieli w środowisku pracy-perspektywa badań z Polski Wschodniej
 
Więcej
Ukryj
1
John Paul II University in Biała Podlaska
 
 
Data nadesłania: 29-01-2026
 
 
Data ostatniej rewizji: 28-06-2026
 
 
Data akceptacji: 24-09-2026
 
 
Data publikacji: 29-10-2026
 
 
Autor do korespondencji
Stanisława Katarzyna Nazaruk   

John Paul II University in Biała Podlaska
 
 
JoMS 2026;67(3):625-648
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Cel pracy:
Podjęcie badań nad dobrostanem nauczycieli jest szczególnie zasadne, ponieważ ta grupa zawodowa odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu jakości edukacji i jednocześnie jest w wysokim stopniu narażona na przeciążenie psychiczne oraz wypalenie zawodowe. Badania dobrostanu pozwalają wcześnie wykryć dolegliwości, zanim pojawi się absencja lub rezygnacja z zawodu albo problemy zdrowotne. Dlatego celem badań uczyniono rozpoznanie dobrostanu wśród nauczycieli z wybranych szkół w Polsce wschodniej. Wymieniony teren charakteryzuje brak konkurencyjnych ofert pracy adresowanych do grupy zawodowej nauczycieli.

Materiał i metody:
W badaniu zastosowano strategię badań ilościowych, metodę sondażu diagnostycznego i autorski kwestionariusz ankiety. Z uwagi na fakt, że badanie sondażowe wśród nauczycieli odnosiło się do środowiska pracy w treści pytań uwzględniono realia pracy szkolnej. Grupę badaną stanowiło 250 nauczycieli, ze szkół podstawowych i średnich.

Wyniki:
Z przeprowadzonych badań wynika, że dobrostan badanych nie jest jednakowy. Istnieją różnice w ocenach poszczególnych obszarów: najniższy wynik odnotowano w zakresie relacji i bezpieczeństwa w środowisku szkolnym, zaś najwyższy w obszarze: organizacja pracy szkoły.

Wnioski:
Istnieje potrzeba poprawy pracy szkoły, szczególnie w obszarach ocenionych przez badanych najniżej, są to: relacje i bezpieczeństwo w środowisku szkolnym oraz praca z uczniami i rodzicami. Obniżone poczucie bezpieczeństwa w środowisku pracy i niska jakość pracy z uczniami oraz rodzicami osłabiają dobrostan zawodowy nauczycieli, co przekłada się na trudności w budowaniu profesjonalnego wizerunku zawodu nauczyciela oraz poprawy jakości jego pracy.
Licencja
REFERENCJE (25)
1.
Adler, R.B., Proctor, R.F., Rosenfeld, L.B. (2011). Relacje interpersonalne. Proces porozumiewania się. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis.
 
2.
Aelterman, A., Engels, N., Van Petegem, K., Verhaeghe, J. (2007). The well-being of teachers in Flanders: The importance of a supportive school culture. Educational Studies, 33(3), 285–297, doi:10.1080/03055690701423085.
 
3.
Alwi, M.A.1, Suminar, D.R.2, Nawangsari, N.A.W. (2020). Support in Schools and School Well-Being: Self Esteem as a Mediator. International Journal of Pedagogy and Teacher Education, 41(2),119–125, https://doi.org/10.20961/ijpte....
 
4.
Bakker, A.B., Demerouti, E. (2009). The crossover of work engagement between working couples. Journal of Managerial Psychology, 24(3), 220–236, https://doi.org/10.1108/026839....
 
5.
Benevene, P., Ittan, M.M., Cortini, M. (2018). Self-Esteem and Happiness as Predictors of School Teachers’ Health: The Mediating Role of Job Satisfaction. Frontiers in Psychology, 9:933, doi:10.3389/fpsyg.2018.00933. PMID: 30065670; PMCID: PMC6056906.
 
6.
Cooper, C.L., Robertson, IT. (red.). (2001). Well-Being in Organizations: A Reader for Students and Practitioners. Chichester: Wiley.
 
7.
Cortini, M. (2016). Workplace identity as a mediator in the relationship between learning climate and job satisfaction during apprenticeship: suggestions for HR practitioners. Journal of Workplace Learning, 28(2), 54–65, doi:10.1108/JWL-12-2015-0093.
 
8.
Diener, E. (2000). Subjective well-being: The science of happiness and a proposal for.
 
9.
a national index. American Psychologist, 55(1), 34–43, https://doi.org/10.1037/0003-0....
 
10.
Diener, E. (1984). Subjective well‑being. Psychological Bulletin, 95(3), 542–575. https://doi.org/10.1037/0033‑2....
 
11.
Foote, D.A., Li, T., Tang, P. (2008). Job satisfaction and organizational citizenship behavior (OCB): Does team commitment make a difference in self-directed teams? Management Decision, 46(6), 933–947, doi:10.1108/00251740810882680.
 
12.
Ghaffari, S., Shah, I.M., Bourgoyne, J., Nazri, M., Salleh, J.R. (2017). The Influence of Motivation on Job Performance: A Case Study at Universiti Teknoligi Malaysia. Australian Journal of Basic and Applied Sciences, 11(4), 92–99.
 
13.
Harter, J.K., Schmidt, F.L., Hayes, T.L., (2002). Business-Unit-Level Relationship Between Employee Satisfaction, Employee Engagement, and Business Outcomes: A Meta-Analysis. Journal of Applied Psychology, 7(2), 268–279, https://doi.org/10.1037/0021-9....
 
14.
Ingusci, E., Callea, A., Chirumbolo, A., Urbini, F. (2016). Job crafting and job satisfaction in a sample of Italian teachers: the mediating role of perceived organizational support. Electronic Journal of Applied Statistical Analysis, 9, 675–687, DOI:10.1285/ i20705948v9n4p675.
 
15.
Kozioł, L., Wojtowicz, A. (2016). Wybrane praktyki zarządcze a dobrostan pracowniczy. Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej, 71, 165–177, doi:10.21008/j.0239-9415.2016.071.15.
 
16.
Kwiatkowski, S.M., Piorunek, M. (red.) (2020). Jednostka, edukacja, organizacja wobecprzemian rynku pracy. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
 
17.
Lipińska‑Grobelny, A., Narska, M. (2021). Self‑efficacy and psychological well‑being of teachers. e‑mentor, 3(90), 4–10, https://doi.org/10.15219/em90.....
 
18.
Nowak, S. (2022). W kierunku dobrostanu przyszłych nauczycieli języków obcych. Języki Obce w Szkole, 2, 93–106, doi: 10.47050/jows.2022.2.93-106.
 
19.
Paliga, M. (2023). Raport. Badanie dobrostanu zawodowego nauczycieli. Wydawca Librus, https://files.librus.pl/art/23... (dostęp: 12.11.2025).
 
20.
Ryff, C.D. (1989). Happiness is everything, or is it? Explorations on the meaning ofpsychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 57(6), 1069–1081.
 
21.
Seligman, M.E.P. (2011). Flourish: A Visionary New Understanding of Happiness and Well-Being. New York: Free Press.
 
22.
Strutyńska, E. (2022). Uwarunkowania dobrostanu zawodowego nauczycieli. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
 
23.
Wawrzonek, M. (2022). Poczucie dobrostanu istotnym aspektem zasobów ważnych w pracy zawodowej nauczycieli. Dyskursy Młodych Andragogów, 23, s. 215–228, doi.org/10.34768/dma.vi23.655.
 
24.
Van Katwyk, P.T., Fox, S., Spector, P.E., Kelloway, E.K. (2000). Using the Job-Related Affective Well-Being Scale (JAWS) to investigate affective responses to work stressors. Journal of Occupational Health Psychology, 5(2), 219–230, doi: 10.1037//1076-8998.5.2.219.
 
25.
Zdalna edukacja – gdzie byliśmy, dokąd idziemy? (2020). Wstępne wyniki badania naukowego Zdalne nauczanie a adaptacja do warunków społecznych w czasie epidemii koronawirusa, https://fundacja.orange.pl/str... (dostęp: 12.09.2025).
 
eISSN:2391-789X
ISSN:1734-2031
Journals System - logo
Scroll to top