O czasopiśmie
Kolegium Redakcyjne
Rada Naukowa
Recenzenci
Kodeks Etyczny
Polityka AI
Wydania Specjalne
Terminy czasopisma
RODO - informacje o przetwarzaniu danych osobowych
Indeksacja
Licencje i dostęp
Archiwum
Dla autorów
Zasady publikacji
Techniczna instrukcja dla autorów
Umowa o udzielenie nieodpłatnej licencji CC BY-SA
Oświadczenie autora o prawach autorskich
Procedura publikacji
Procedura recenzowania
Formularz recenzji .doc
Formularz recenzji .pdf
Kontakt
O czasopiśmie
Kolegium Redakcyjne
Rada Naukowa
Recenzenci
Kodeks Etyczny
Polityka AI
Wydania Specjalne
Terminy czasopisma
RODO - informacje o przetwarzaniu danych osobowych
Indeksacja
Licencje i dostęp
PRACA ORYGINALNA
Metanauczanie jako kluczowy czynnik doskonalenia nauczania
1
Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu
Data nadesłania: 27-08-2025
Data ostatniej rewizji: 28-01-2026
Data akceptacji: 28-01-2026
Data publikacji: 18-04-2026
JoMS 2026;65(1):291-319
SŁOWA KLUCZOWE
samoregulacjanauczycielmetanauczaniedoskonalenie nauczaniarozszerzona rola nauczycielauwarunkowania metanaucznia
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Cel pracy:
Celem przygotowanego artykułu jest przybliżenie koncepcji metanuaczania, z którym nauczyciel może się zapoznać i zastosować do udoskonalenia posiadanych zasobów oraz unowocześniania swoich czynności zawodowych.
Materiał i metody:
Jako główną metodę badań wybrano desk research, który umożliwia przegląd rozproszonej polskiej i zagranicznej literatury dotyczącej rozumienia metanauczania i jego wybranych uwarunkowań. Eksplorację materiałów pierwotnych poprowadzono wykorzystując opis i wyjaśnienie kluczowych teoretycznych i badawczych rozwiązań.
Wyniki:
Wtórna analiza danych ujawniła splot zróżnicowanych czynników obejmujących metanuaczanie oraz możliwość wyboru dwojakiego postępowanie nauczyciela zmierzającego do świadomego przekształcenia indywidualnych cech przydatnych w nauce własnej, zmianę stylu myślenia, działania i organizacji nie tylko u nauczyciela, ale także wśród uczestników uczenia się.
Wnioski:
Analiza wartościowych myśli wielu badaczy wraz z naukową refleksją autorki niniejszego artykułu rekomendują metanaucznie jako ważny element osobistego rozwoju nauczyciela, umożliwiający skuteczne kierowanie własnymi mechanizmami samoregulacji uczenia, które ułatwiają sprawniejsze planowanie i urzeczywistnienie nauczania w nowoczesnej formie. Nauczyciel i uczniowie nabywają doświadczenie i wiedzę, dzięki którym stają się bardziej kompetentnymi osobami radzącymi sobie w nieprzewidywalnym świecie.
Celem przygotowanego artykułu jest przybliżenie koncepcji metanuaczania, z którym nauczyciel może się zapoznać i zastosować do udoskonalenia posiadanych zasobów oraz unowocześniania swoich czynności zawodowych.
Materiał i metody:
Jako główną metodę badań wybrano desk research, który umożliwia przegląd rozproszonej polskiej i zagranicznej literatury dotyczącej rozumienia metanauczania i jego wybranych uwarunkowań. Eksplorację materiałów pierwotnych poprowadzono wykorzystując opis i wyjaśnienie kluczowych teoretycznych i badawczych rozwiązań.
Wyniki:
Wtórna analiza danych ujawniła splot zróżnicowanych czynników obejmujących metanuaczanie oraz możliwość wyboru dwojakiego postępowanie nauczyciela zmierzającego do świadomego przekształcenia indywidualnych cech przydatnych w nauce własnej, zmianę stylu myślenia, działania i organizacji nie tylko u nauczyciela, ale także wśród uczestników uczenia się.
Wnioski:
Analiza wartościowych myśli wielu badaczy wraz z naukową refleksją autorki niniejszego artykułu rekomendują metanaucznie jako ważny element osobistego rozwoju nauczyciela, umożliwiający skuteczne kierowanie własnymi mechanizmami samoregulacji uczenia, które ułatwiają sprawniejsze planowanie i urzeczywistnienie nauczania w nowoczesnej formie. Nauczyciel i uczniowie nabywają doświadczenie i wiedzę, dzięki którym stają się bardziej kompetentnymi osobami radzącymi sobie w nieprzewidywalnym świecie.
Licencja
REFERENCJE (138)
1.
Baird, B., Mrazek, M.D., Phillips, D.T., Schooler, J.W. (2014). Domain-specific enhancement of metacognitive ability following meditation training. Journal of Experimental Psychology: General, 143(5), s. 1972–1979, DOI:.org/10.1037/a0036882.
2.
Bańka, A. (2016). Architektura psychologicznej przestrzeni życia. Behawioralne podstawy projektowania. Poznań: Stowarzyszenie Psychologia i Architektura.
3.
Barab, S.A., Duffy, T. (2000). From practice fields to communities of practice. W: D. Jonassen, S.M. Lands (red.), Theoretical foundations environments. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates New York City.
4.
Baars, M., Viberg, O. (2024). Supporting metacognitive and cognitive processes during self-study through mobile learning. W: S. Larkin (red.), Metacognition and education: Future trends (s. 147–166), Routledge.Taylor & Francis Group,UK.
5.
Bartłomiejczyk, A., Mielewska, B. (2024). Tutoring rówieśniczy jako skuteczna metoda wspierania procesu uczenia się. Zeszyty Naukowe Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej, 76, s. 5–58, DOI:org/ 10.32016/1.76.10.
6.
Bartnikowska, U. (2017). Analiza wtórna jakościowych danych zastanych: przegląd założeń i aplikacji metodologicznych. Jakościowe Badania Pedagogiczne, t. II/1.
7.
Baumeister, R., Voghs, K. (red.) (2004). Handbook of Self-Regulation. New York: Guilford Press.
8.
Bendkowski, J. (2016). Tworzenie wiedzy i uczenie się w warunkach nowej organizacji pracy w gospodarce wirtualnej. Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie, 95, s. 23–36.
9.
Bednarowska, Z. (2015). Desk research – wykorzystanie potencjału danych zastanych w prowadzeniu badań marketingowych i społecznych. Marketing i Rynek, 7.
10.
Bennett, N., Lemoine, G.J. (2014). What a difference a word makes: Understanding threats to performance in a VUCA world. Business Horizons, 57(3), s. 311–317, DOI: org/10.1016/j.bushor.2014.01.001.
11.
Bernatek-Bączyk, K. (2023). Architektura nowo powstających polskich szkół podstawowych w kontekście współczesnych problemów projektowych. Builder Science, 12(317), s. 42–47, DOI: org/10.5604/01.3001.0053.9820.
12.
Białek, E.D. (2014). Jakość nauczania a odpowiedzialność za stan świata. Międzynarodowe Studia Humanistyczne. Społeczeństwo i Edukacja, 13(1), s. 127–138, DOI; org/10.14746/hses.2014.13.1.12.
13.
Bieganowska-Skóra, A., Pankowska, D. (2020). Moje s@mopoczucie w e-szkole. Raport z badań. Lublin. UMCS.
14.
Biggs, J. (1985). The role of metalearnig in study processes. British Journal of Educational Psychology, 55(3), s. 185–212, DOI: .org/10.1111/j.2044-8279.1985.tb02625.
15.
Bjork, R.A., Dunlosky, J., Kornell, N. (2013). Self-regulated learning: Beliefs techniques and illusions. Annual Review of Psychology, 64(1), s. 16–31, DOI: org/10.1146/annurev-psych-113011-143823.
16.
Brown, A.L. (1987). Metacognition, executive control, self-regulation and other more mysterious mechanisms. W: F.E. Weinert, R.H. Kluwe (red.), Metacognition, motivation and understanding (s. 65–116). Hillsdale, NJ: Erlbaum.
17.
Brown, P.C., Roediger H.L.III, McDaniel, M.A. (2016). Harwardzki poradnik skutecznego uczenia się. Warszawa. Instytut Wydawnictwo PAX.
18.
Brzezińska, A. (1994). Czym może być aktywne uczestnictwo ucznia i nauczyciela. W: G. Lutomski (red.), Uczyć inaczej. Poznań: Wydawnictwo Fundacja Humaniora.
19.
Brzezińska, A., Matejczuk, J., Nowotnik, A., (2012). Wspomaganie rozwoju dzieci w wieku od 5 do 7 lat a ich gotowość do radzenia sobie z wyzwaniami szkoły, Edukacja, 1(117), s. 7–22.
20.
Brzezińska, A.I., Rycielska, L. (2009). Tutoring jako czynnik rozwoju ucznia i nauczyciela. W: P. Czekierda, M. Budzyński, J. Traczyński, Z. Zalewski, A. Zembrzuska (red.), Tutoring w szkole. Między teorią a praktyką zmiany edukacyjnej. Wrocław: Towarzystwo Edukacji Otwartej.
21.
Carr, N. (2013). Płytki umysł. Jak Internet wpływa na nasz mózg. Gliwice: Helion.
22.
Castañeda, J.A.F. (2011). Teacher identity construction: exploring the nature of becoming a primary school language teacher. Newcastle: Newcastle University.
23.
Chen, S., McDunn, B.A. (2022). Metacognition: History, measurements, and the role in early childhood development and education. Learning and Motivation, 78,.
25.
Chmielecka, E. (2019). Edukacja dla przyszłości. W: E. Chmielecka, N Kraśniewska (red.), Edukacja dla przyszłości – jakość kształcenia. Warszawa: Fundacja Rektorów Polskich.
26.
Chmielewska, E. (2021). Wypalenie zawodowe nauczycieli jako problem zdrowotny XXI wieku. Zeszyty Naukowe WSKM, 8, s. 25–48.
27.
Chrost, M. (2021). Refleksyjna samoświadomość i działanie osoby. Paedagogia Christiana, 1(47), s. 209–228, DOI: 10.12775/PCh.2021.010.
28.
Clerc, J., Clément, E. (2016). Metacognition and cognitive flexibility in transfer of learning. W: J. Benson (red.), Metacognition: Theory, performance, and current research New York: Nova, s. 17–42.
29.
Coley, D.A., Greeves, R., Saxby, B.K. (2007). The Effect of Low Ventilation Rates on the Cognitive Function of a Primary School Class. International Journal of Ventilation, 6(2), s. 107–112, DOI: 10.1080/14733315.2007.11683770.
30.
Czerkawska, B. (2022). Zasoby i indywidualne potrzeby uczniów w kontekście planowania i organizacji procesu dydaktycznego w klasie zróżnicowanej na poszczególnych etapach edukacyjnych. Warszawa: ORE.
31.
Czarnecki, M. (2000). Osobista wiedza człowieka i jej funkcje regulacyjne. Nauczyciel i Szkoła, Półrocznik, 1(8).
33.
Craik, F., Lockhart, R.S. (1972). Levels of processing: A framework for memory research. Journal of Verbal Learning & Verbal Behavior, 11, s. 671–684.
34.
Cudowska, A. (2008). Rozwijanie zdolności metapoznawczych dziecka jako niezbywalny element jego podmiotowego bycia w świecie. W: H.L. Matuszczyk (red.), Pedagogika i psychologia w służbie dziecka, Szczecin: Wydawnictwo WSP.
35.
Deci, E.L., Ryan, R.M. (2002). Handbook of self-determination research. University Rochester Press. NY USA.
36.
Dehaene, S. (2021). Jak się uczymy? Dlaczego mózgi uczą się lepiej niż komputery… jak dotąd? Kraków: Copernicus Center Press.
37.
Dębska, U., Guła-Kubiszewska, H. (200NY5). Samoregulacja, strategie uczenia się i style radzenia sobie ze stresem u młodych dorosłych. Psychologia Rozwojowa, 10(4), s. 83–94.
39.
Dryden, G., Vos, J. (2000). Rewolucja w uczeniu. Poznań: Wydawnictwo Moderski i S-ka.
40.
Dylak, S. (1985). Wizualizacja w kształceniu nauczycieli. Poznań: Wydawnictwo UAM.
41.
Dudzińska, B. (2000). Sytuacje zadaniowe w procesie edukacji. Nauczyciel i Szkoła, 1(8), s. 54–65.
42.
Dumont, H., Istance, D., Benavides, F. (red.). (2013). Istota uczenia się. Wykorzystanie wyników badań w praktyce, tłum. Z. Janowska. Warszawa: OECD.
43.
Dweck, C.S. (2019). Nowa psychologia sukcesu. Nastawienie na rozwój to gwarancja sukcesu. Warszawa: Wydawnictwo Muza.
44.
Gajda, M. (2023). Przejmij kierownicę, czyli o znaczeniu samoregulacji i jej uwarunkowaniach. Ostrołęckie obserwatorium oświatowe 2022/2023. Warszawa: Uniwersytet Warszawski, s. 1–19.
45.
Jackson, N. (2004). Developing the concept of metalearning. W: International in Education and Teaching International, 41(4), November, s. 391–403, DOI:org/10.1080/1470329042000276995.
47.
Engeström, Y. (2008). From teams to knots: Activity-theoretical studies of collaboration and learning at work. Cambridge: Cambridge University Press.
49.
Eun, H.S., Min, J.K. (2019). The Effect of Peer Tutoring for College Students: Who Benefits More from Peer Tutoring, Tutors or Tutees? The New Education Review, s. 97–106, DOI:.org/10.15804/tner.19.58.4.07.
50.
Elías, V., Vasquez, L. (2008). Teachers as Researchers: Advantages, Disadvantages and Challenges for Teachers Intending to Engage in Research Activities. Teacher and Researchers, s. 1–10.
52.
Flavell, J.H., (1979). Metacognition and cognitive monitoring. A new area of cognitive Developmental Inquiry. American Psychologist, 34(10), s. 906–911.
53.
Fordham, P.E. (1993). Informal, Non-formal and Formal Education Programmes. W: YMCA George Williams College ICE301 Lifelong Learning Unit 2. Londyn: YMCA George Williams College.
54.
Frołow, E., Nawrat-Wyraz, D. (red.) (2024). Vademecum dla nauczycieli. Jak wspierać uczniów w samowolnym uczeniu się szkół ponadpodstawowych. Warszawa: IBE.
55.
Fuchs, D., Fuchs, L.S., Burish, P. (2000). Peer Assisted learning Strategies: Evidence – based practice to promote reading achievement. Learning Disabilities Research and Practice. Learning Disabilities Research & Practice, 15(2), s. 85–91, DOI:org/10.1207/SLDRP1502_4.
56.
Fullan, M., Miles, M.B, Taylor G. (1980). Organization development in schools: The state of the art. Review of Educational Research, 50(1), s. 121–183, DOI: org/10.2307/1170033.
57.
Gabriel, G. (2007). Teoria poznania. Od Kartezjusza do Wittgensteina, tłum. T. Kubalica. Kraków: Wydawnictwo WAM.
58.
Grabowska, A. (2024). Edukacja w XXI wieku. Szkoła barwna odpowiedzą na kryzys wyobraźni. Kultura i Wychowanie, 2(26), s. 63–94, DOI:.org/10.25312/kiw.26ang.
59.
Holmes, D.J. (2019). Edukacja i uczenie się. 16 największych mitów. Warszawa. PWN.
61.
Jackson, N. (2003). Exploring the concept of metalearning, paper presented at metalearning, in higher education: taking account of the student perspective. European Association for Research on Learning and Instruction, 10th Biennial Conference, Padva, Italy, August.
62.
Jankowska, D.M. (2019). Trajektorie rozwoju wyobraźni twórczej w dzieciństwie. Warszawa: Liberi Libri.
63.
Jančina, M. (2016). Autonarracja jako metoda badania autokreacji. Psychologia Rozwojowa, 21(2), s. 27–40, DOI: org/10.4467/20843879PR.16.008.5086.
64.
Kahneman, D. (2012). Pułapki myślenia. O myśleniu szybkim i wolnym, tłum. P. Szymczak. Poznań: Media i Rodzina.
66.
Kassimi, I. El. (2025). Assessing Metacognition: An Overview. Journal of English Language Teaching and Applied Linguistics, 7(2), s. 222–230, DOI:org/10.32996/jeltal.2025.7.2.21.
67.
Kaufman, J.C, Sternberg, R.J. (red.). (2010). Handbook of Creativity. Cambridge: Cambridge University Press.
68.
Kleiman, P. (2009). Towards transformations of creativity in higher education. Innovation in Education and Teaching International, 45(3), s. 209–217.
69.
Kowolik, P. (2001). Mierzenie jakości pracy szkoły. W: K. Denek, T. Zimny (red.), Edukacja Jutra. VII Tatrzańskie Seminarium Naukowe. Częstochowa.
70.
Krajewska, A. (2001). Jakość kształcenia w koncepcjach teoretycznych i praktyce. W: K. Denek, T. Zimny (red.), Edukacja Jutra. VII Tatrzańskie Seminarium Naukowe. Częstochowa.
71.
Krwawicz, M. (2023). Podstawy organizacji i zarządzania. Materiały do ćwiczeń. Część 1. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej.
72.
Król-Mazurkiewicz, J. (2013). Tutoring rówieśniczy – edukacyjnym SPA dla zmęczonej szkoły. W: E. Murawska (red.), Szkoła w dyskursie teorii i praktyki: wybrane konteksty (s. 47–58). Słupsk: Wydawnictwo Naukowe Contact.
73.
Kraśniewski, A. (2009). Proces Boloński – to już 10 lat. Warszawa: Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji.
75.
Kumicka, M. (2012). Władza, przymus i wolność w edukacji. Opuscula Sociologia, 1, s. 31–44.
76.
Kwiatkowska, H. (2005). Tożsamość nauczycieli. Między anomią a autonomią. Gdańsk: GWP.
77.
Kwiatkowski, S. (2018). Uwarunkowania skuteczności zawodowej kandydatów na nauczycieli wczesnej edukacji. Studium teoretyczno-empiryczne. Warszawa: ChAT.
78.
Kwiatkowski, S. (2024). Edukacja szkolna z perspektywy nauk pedagogicznych. Warszawa. PWN.
79.
Ledzińska, M., Czerniawska, E. (2011). Psychologia nauczania. Ujęcie poznawcze. Warszawa. PWN.
81.
Ledzińska, M. (2019). Self-Education – Old Problem, New Challenges. Educational Psychology Special, 16, s. 129–143, DOI:org/ 10.5604/01.3001.0013.6369.
83.
Lucas, U., Meyer, J. (2003). Understanding students’ conceptions of learning and subject. W: Introductory courses the case of introductory accounting, presented European Association for Research on Learning and Instruction, 10th Biennial Conference, Padva, Italy, August.
84.
Makowska, M. (2013). Analiza danych zastanych. Przewodnik dla studentów. Warszawa: Scholar.
85.
Łukasik, J.A. (2016). Poznaj siebie i dbaj o rozwój w drodze do sukcesu. Kraków: Ignatianum.
87.
Maslach, Ch. (2003). Burnout. The Cost of Caring, Malor Books. Cambridge. Cambridge University Press.
88.
Materska, K. (2005). Rozwój koncepcji informacji i wiedzy jako zasobu organizacji. W: B. Sosińska-Kalita, M. Przastek-Samkowa (red.), Od informacji naukowej do technologii społeczeństwa informacyjnego. Warszawa: Wydawnictwo SBP.
89.
Miąso, J. (2017). Myślenie jako ciągle superważny proces w świecie technokracji. Edukacja – Technika – Informatyka, 1(19), s. 25–31, DOI: org/ 10.15584/eti.2017.1.2.
90.
Mieszalski, S. (2000). Aktywizowanie uczniów – co to znaczy? W: K. Kruszewski (red.), Pedagogika w pokoju nauczycielskim. Warszawa: WSiP.
91.
Mieszalski, S. (2007). Odmiany interakcyjności kształcenia. Ruch Pedagogiczny, 1–2, s. 5–12.
92.
Mikuła, B., Pietruszka-Ortyl, A. Potocki, A. (2002). Zarządzanie przedsiębiorstwem XXI wieku. Wybrane koncepcje i metody. Warszawa: Wydawnictwo Difin.
93.
Nanwani, B., Deshpande S. (2018). Academic Challenges in VUCA World. IDEAL, 6(2), 1, s. 71–75.
95.
Nęcka, E., Orzechowski, J., Szymura, B., Wichary, S. (2020). Psychologia poznawcza. Warszawa: PWN.
97.
Nowak-Łojewska, A. (2004). Zrównoważenie i uspójnienie struktur poznawczych i obrazowania językowego w procesie kształcenia. Kraków: Impuls.
98.
Pachocki, M. (2024). Współpraca międzynarodowa a jakość i organizacja pracy szkół. Raport z badania kadry kierowniczej polskich placówek edukacyjnych. Warszawa: Wydawnictwo FRSE.
99.
Panadero, E. (2017). A review of self-regulated learning: Six models and four directions for research. Frontiers in Psychology, 8(12), s. 422, DOI: org/10.3389/fpsyg.2017.00422.
100.
Panasiuk. J. (2016). Uczenie się a mechanizmy neuroplastyczności. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, Lublin–Polonia, I, s. 163–179, DOI: org/10.17951/n.2016.1.163.
101.
Pankowska, D. (2016). Kompetencje nauczycielskie – próba syntezy (projekt autorski). Lubelski Rocznik Pedagogiczny, t. XXXV, 3, s. 187–209, DOI : org/ 10.17951/lrp.2016.35.3.187.
102.
Pawlak, J. (2009). Autokreacja. Psychologiczna analiza zjawiska i jego znaczenie dla rozwoju człowieka. Warszawa: Wydawnictwo WAM.
103.
Podgórny, M. (2024). Zarządzanie wiedzą osobistą jako funkcja rodziny. Wychowanie w Rodzinie, t. XXXI, 4/2024, s. 165–179.
105.
Rourke, L., Anderson, T., Garrison, D.R., Archer, W. (1999). Assessing social presence in asynchronous text-based computer conferencing. Journal of Distance Education, 14(2), s. 50–71.
106.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 marca 2024 r., Dz.U. 2024, poz. 438.
107.
Sandars, J., Cleary, T.J. (2011). Self-regulation theory: Applications to medical education: AMEE Guide No. 58. Medical Teacher, 33(11), s. 875–886, DOI: org/10.3109/0142159X.2011.595434.
108.
Sannino, A., Engeström Y. (2010). Studies of expansive learning. Foundation, findings and future challenges. Educational Research Review, 5(1), s. 1–24, DOI:org/10.1016/j.edurev.2009.12.002.
109.
Senge, P.M. (2012). Piąta dyscyplina. Teoria i praktyka organizacji uczących się, tłum. H. Korolewska-Mróz. Kraków: Wydawnictwo Oficyna Ekonomiczna.
110.
Sørensen, A., Lagestad, P., Mikalsen, H. (2023). Student Teacher Experiences of Learning and Pedagogical Involvement Using a Student-Centered Learning Approach. Education Sciences, 13(9), s. 965–979, DOI: org/10.3390/educsci13090965.
111.
Sitko, M. (2011). Nowoczesne techniki uczenia się pomocne w kreatywnym szybkim uczeniu. Zeszyty Naukowe, WSOWL, 4(162), s. 148–157.
112.
Skinder, M. (2020). Proces Boloński a Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Białostockie Studia Prawnicze, 25(4), s. 159–171, DOI: org/10.15290/bsp.2020.25.04 .11.
113.
Sladek, A. (2016). Autokreacja jako sposób budowania własnej dorosłości przez studentów. Edukacja Dorosłych, 2, s. 91–104.
114.
Sławińska, M. (2015). Tutoring rówieśniczy w edukacji, czyli jak uczniowie uczą się od siebie wzajemnie i co z tego wynika. Pogranicza Pedeutologicznych Dyskursów, t. 27, 2(54), s. 41–56.
115.
Scheeren, M. i in. (2013). Rethinking theory of mind in high-functioning autism spectrum disorder. Journal of Child Psychology & Psychiatry, 54(6), s. 628–635, DOI. org/10.1111/jcpp.12007.
116.
Schwendemann, W. (2016). Systematyczne planowanie edukacji ukierunkowanej na kompetencje – Co oznacza ukierunkowanie na kompetencje w edukacji? Studia z Teorii Wychowania, 7/2(15), s. 27–43.
117.
Smith, E. (2008). Using Secondary Data in Educational and Social Research. New York: McGraw-Hill Education.
118.
Słabosz, A. (2003). Twórczość a metapoznanie. W: Dydaktyka twórczości, K.J. Schmidt (red.), Kraków: Impuls.
119.
Sternberg, R.J., Jarvin, L.E., Grigorenko, L. (2018). Mądrość, inteligencja i twórczość w nauczaniu. Jak zapewnić uczniom sukces. Łódź: Wydawnictwo UŁ.
120.
Sternberg, R.J., Zhang, L.F. (2005). Styles of thinking as a basis of differentiated instruction. Theory Into Practice, 44(3), s. 245–253, DOI: org/10.1207/s15430421tip4403_9.
121.
Strzałecki, A., Grzegorczyk, P. (2007). Osobowościowe i poznawcze czynniki warunkujące sukces w zarządzaniu. Studia Psychologiczne, 45(2), s. 77–91.
122.
Szlęk A. (2013). Uczyć się inaczej – nowe kompendium wiedzy na temat edukacji pozaformalnej. Warszawa: FRSE.
124.
Tłuściak-Deliowska, A., Czyżewska, M. (2020). Tu chodzi o wspieranie mojego ucznia… czyli studium teoretyczno-empiryczne o ocenianiu kształtującym i klimacie szkoły. Warszawa: APS.
125.
Taraszkiewicz, M., Rose, C. (2006). Atlas efektywnego uczenia (się). Warszawa: CODN.
127.
Uszyńska-Jarmoc, J. (2000). O potrzebie budowania koncepcji uczenia się, jak się uczyć. W: L. Hurło, D. Klus-Stańska, M. Łojko (red.), Paradygmaty współczesnej dydaktyki. Kraków: Impuls.
128.
Vademecum dla nauczycieli. Jak wspierać uczniów w samodzielnym uczeniu się (2024). IBE.
129.
Walczyk, T. (2021). Zagadnienie wiedzy rozszerzonej z perspektywy epistemologicznej rozszerzonej teleepistemologii. Filozofia i nauka. Studia filozoficzne i interdyscyplinarne, t. 9, cz. 1, s. 171–193.
130.
Warchoł, T. (2022). Współczesne kierunki rozwoju edukacji w społeczeństwie edukacyjnym. Kultura – Przemiany – Edukacja, t. X, s. 147 – 155, DOI: org/ 10.15584/kpe.2022.10.9.
131.
Wenden, A. (1998). Learner strategies for learner autonomy. London. Prentica Hall.
132.
Wieczorek, K.A. (2018). Ocena argumentów w kontekście nauczania krytycznego myślenia. Studia Semiotyczne, 32(1), s. 113–138, DOI:org/ 10.26333/sts.xxxii1.05.
133.
Witkorzak, A.A. (2009). Kapitał społeczny szkoły. W: B. Niemierko (red.), Badania międzynarodowe i wzory zagraniczne w diagnostyce edukacyjnej. Kraków: Wydawnictwo Grupa Tomami.
134.
Wilczek, M. (2017). Formalne i nieformalne aspekty zdobywania wiedzy przez Internet – próba modelowego ujęcia. Ogrody Nauk i Sztuk, t. 6, s. 289–295.
136.
Wójcik, M. (2024). Między szaleństwem a świadomą autokreacją: gdzie występuje granica? W: T. Szkudlarek (red.), Zaburzenia w naukach humanistycznych i społecznych (s. 11–26). Warszawa: Wydawnictwo Instytut Germanistyki UW, s. 11–26.
137.
Zimmerman, B. (2000). Self – regulatory cycles of learning. W: G.A. Straka (red.), Conceptions of self – directed learning, theoretical and conceptual considerations. New York City. Waxman.
138.
Zhou, Z., Li, C.B. (2012). How knowledge affects radical innovation: Knowledge base, market knowledge acquisition, and internal knowledge sharing. Strategic Management Journal, 33, s. 1090–1102, DOI:.org/10.1002/smj.1959.
Udostępnij
| eISSN: | 2391-789X |
| ISSN: | 1734-2031 |
Przetwarzamy dane osobowe zbierane podczas odwiedzania serwisu. Realizacja funkcji pozyskiwania informacji o użytkownikach i ich zachowaniu odbywa się poprzez dobrowolnie wprowadzone w formularzach informacje oraz zapisywanie w urządzeniach końcowych plików cookies (tzw. ciasteczka). Dane, w tym pliki cookies, wykorzystywane są w celu realizacji usług, zapewnienia wygodnego korzystania ze strony oraz w celu monitorowania ruchu zgodnie z Polityką prywatności. Dane są także zbierane i przetwarzane przez narzędzie Google Analytics (więcej).
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
