PRACA POGLĄDOWA
Konsekwencje zaburzeń odżywiania u dzieci: Uwagi natury pedagogicznej w kontekście prawa do zdrowej i bezpiecznej żywności
Więcej
Ukryj
1
Akademia Nauk Stosowanych WSGE w Józefowie
Data nadesłania: 28-04-2026
Data ostatniej rewizji: 14-09-2026
Data akceptacji: 24-09-2026
Data publikacji: 29-10-2026
JoMS 2026;67(3):268-284
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Cel pracy
Negatywne skutki zaburzeń odżywiania u dzieci są szczególnie przykre i niebezpieczne. Celem artykułu jest zatem zasygnalizowanie problemu poprzez przybliżenie (w oparciu o dostępną literaturę), zwłaszcza rodzicom, opiekunom i nauczycielom, symptomów zaburzeń, które manifestują się na różne sposoby przykrymi dolegliwościami – psychicznymi i somatycznymi łącznie oraz zachęcenie do podejmowania działań zapobiegawczych bądź ratujących.
Materiał i metody
Na potrzeby badania posłużono się materiałami z zakresu psychologii dziecięcej, pediatrii, patopsychologii dziecięcej, dietetyki, międzynarodowego prawa praw człowieka, praw dziecka.
Wyniki
Cierpiące na zaburzenia odżywiania dzieci zwykle doświadczają najróżniejszych problemów psychicznych wynikających z trudności nawiązania poprawnych relacji interpersonalnych. Z tego powodu często odczuwają silną presję, potrzebę spełniania oczekiwań, realizacji stawianych sobie/im celów. Chętnie używają jedzenia jako regulatora emocji. Jednak zaburzenia tego rodzaju, nieleczone, mogą powodować problemy ze zdrowiem. Problem zatem wymaga stałej czujności i dostarczania aktualnej wiedzy rodzicom i edukatorom.
Wnioski
Sama diagnoza wystąpienia zaburzeń odżywiania nie zawsze jest łatwa do postawienia, a późniejsza terapia to zwykle proces długotrwały i złożony, gdyż objawy z tym związane wykazują zarówno charakter psychiczny, jak i somatyczny. Leczenie ich na szczęście jest możliwe, ale wymaga zaangażowania specjalistów z różnych obszarów; zwykle wystarcza pomoc lekarza psychiatry i dietetyka.
W kształtowaniu kultury żywieniowej, która po części jest odzwierciedleniem funkcjonowania jednostek w społeczeństwie, instytucji i organów tegoż społeczeństwa, mogą wspierać i regulować (właściwie przestrzegane) przepisy prawa.
REFERENCJE (20)
1.
Ali, M.S., Kassahun, C.W., Wubneh, C.A. (2020). Overnutrition and Associated Factors: A Comparative Cross-Sectional Study between Government and Private Primary School Students in Gondar Town, Northwest Ethiopia. 3670895 (2020). Journal of Nutrition and Metabolism.
2.
Brytek-Matera, A. (2023). Zaburzenia odżywiania. Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie.
3.
Brytek-Matera, A. (2020). Emocje i ich regulacja a jedzenie: wzajemne współzależności, W: A. Brytek-Matera (red.). Psychodietetyka. Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie.
4.
Czabała, J.C., Czachor, A. (2020). Poradnictwo psychologiczne. W: A. Brytek-Matera (red.).Psychodietetyka. Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie.
5.
Dutkiewicz, A. (2024). Dietetyka w zaburzeniach odżywiania u dzieci i młodzieży. Warszawa: PZWL.
6.
Gonete, A.T., Alemu, T.G., Mekonnen, E.G., Takele, W.W. (2021). Malnutrition and contributing factors among newborns delivered at the University of Gondar Hospital, Northwest Ethiopia: a cross-sectional study. BMJ Open. Nov 5; 11(11),
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.go...: 4.02.2026).
7.
Izydorczyk, B. (2020). Zaburzenia karmienia u dzieci i zaburzenia odżywienia u młodzieży. W: I. Grzegorzewska, L. Cierpiałkowska, A. Borkowska, Psychologia kliniczna dzieci i młodzieży. Warszawa: PWN.
8.
Józefik, B. (2006). Relacje rodzinne w anoreksji i bulimii psychicznej. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
9.
Korsak, E. (2022). Terapia zorientowana na ciało w profilaktyce zaburzeń odżywiania. Przegląd systematyczny. Przegląd Psychologiczny, 65(1), 81–100,
https://doi.org/10.31648/przeg....
10.
Lask, B., Bryant-Waugh, R. (2000). Anorexia Nervosa and Related Eating Disorders in Childhood and Adolescence. Hove, Psychology Press/Taylor & Francis.
11.
Mayer, E. (2024). Mózg, jelita, układ odpornościowy. Łódź: JKWydawnictwo.
12.
Mayer, E. (2017). Twój drugi mózg. Łódź, Wydawnictwo Feeria Science.
13.
Ogden, J. (2010). Psychologia odżywiania się. Od zdrowych do zaburzonych zachowań żywieniowych, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
14.
Psaltopoulou T., Sergentanis, T.N., Panagiotakos, D.B., Sergentanis, I.N., Kosti, R., Scarmeas, N. (2013). Mediterranean diet, stroke, cognitive impairment, and depression: A meta-analysis. Annals of Neurology, (74), 580–591.
15.
Sánchez-Villegas, A., Ruíz-Canela, M., Gea, A., Lahortiga, F., Martínez-González, M.A. (2016). L’associazione tra lo stile di vita mediterraneo e la depressione, Clinical Psychological Science, 4(6), 1085–1093.
16.
Sánchez-Villegas, A., Toledo, E., Irala, J. de Ruiz-Canela, M., Pla-Vidal, J., Martínez-González, M.A. (2012). Fast-food and commercial baked goods consumption and the risk of depression. Public Health Nutrition, 15(3), 424–432.
17.
Świątkowska, M. (2023). Psychologia żywienia. Podręcznik akademicki. Warszawa: Wydawnictwo SGGW.
18.
Traczyk-Bednarek, D. (2025). Zaburzenia odżywiania. Jak wygrać z anoreksją, bulimią i kompulsywnym objadaniem się. Gliwice, Sensus.
19.
Ziegler, J. (2004). Dalla parte dei deboli. Il diritto all’alimentazione. Milano, Tropea.