PRACA ORYGINALNA
Polityka migracyjna Polski po 2021 roku – między bezpieczeństwem a solidarnością
 
 
Więcej
Ukryj
1
The John Paul II Catholic University of Lublin
 
 
Data nadesłania: 28-12-2025
 
 
Data ostatniej rewizji: 14-03-2026
 
 
Data akceptacji: 16-03-2026
 
 
Data publikacji: 18-04-2026
 
 
Autor do korespondencji
Grzegorz Tutak   

The John Paul II Catholic University of Lublin
 
 
JoMS 2026;65(1):704-728
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Cel pracy:
Celem artykułu jest ukazanie, w jaki sposób kryzys na granicy polsko-białoruskiej oraz napływ migrantów wojennych z Ukrainy wymusiły zmianę w polityce migracyjnej. Główny problem badawczy dotyczy kwestii, na ile polityka migracyjna Polski stanowi kompromis między logiką bezpieczeństwa państwa a solidarnością wobec migrantów i uchodźców. W pracy przyjęto hipotezę, że po 2021 roku polityka migracyjna Polski ma charakter dwutorowy, a reakcje państwa wobec migracji są zróżnicowane w zależności od kontekstu politycznego oraz charakteru napływających grup migrantów, co skutkuje stosowaniem zarówno instrumentów restrykcyjnych i sekurtytyzujących, jak i solidarnościowych.

Materiał i metody:
W artykule zastosowano analizę dokumentów, co pozwoliło odtworzyć główne kierunki działań państwa w obszarze migracji. Uzupełniono ją analizą instytucjonalno-prawną oraz porównawczą, zestawiając reakcje Polski na kryzys na granicy z Białorusią i napływ migrantów wojennych z Ukrainy. Dodatkowo wykorzystano studium przypadku, które umożliwiło szczegółowe ukazanie obu zjawisk jako czynników kształtujących politykę migracyjną.

Wyniki:
W odpowiedzi na hybrydowe zagrożenia na granicy z Białorusią, Polska wdrożyła liczne rozwiązania legislacyjne, infrastrukturalne i operacyjne, wzmacniając bezpieczeństwo jako główny punkt odniesienia polityki migracyjnej. Jednocześnie działania wobec migrantów wojennych z Ukrainy miały przede wszystkim wymiar solidarnościowy i humanitarny. Uproszczone procedury legalizacji pobytu oraz dostęp do usług publicznych ukazały elastyczność państwa w reagowaniu na kryzysy.

Wnioski:
Kluczowym wyzwaniem w polityce migracyjnej pozostaje znalezienie równowagi między bezpieczeństwem a solidarnością, czyli wartościami, które w obliczu wyzwań i zagrożeń niekiedy okazują się niemożliwe do pogodzenia.
Licencja
REFERENCJE (17)
1.
Adamczyk, A. (2023). Polska polityka migracyjna i jej paradoksy. Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, 1(187), s. 31–51.
 
2.
Duszczyk, M., Kaczmarczyk, P. (2022). Wojna i migracja: napływ uchodźców wojennych z Ukrainy i możliwe scenariusze na przyszłość. CMR Spotlight, 4(39), s. 2–14.
 
3.
Firlit-Fesnak, G. (2023). Budowanie systemu pomocy dla uchodźców wojennych z Ukrainy w Polsce z perspektywy doświadczeń uczestników tego procesu. Studia Politologiczne, 68, s. 119–137.
 
4.
Gruszczak, A. (2011). Hybrydowość współczesnych wojen. W: W. Sokała, B. Zapała (red.), Asymetria i hybrydowość – stare armie wobec nowych konfliktów (s. 9–17). Warszawa: Biuro Bezpieczeństwa Narodowego.
 
5.
Helbling, M., Leblang, D. (2019). Controlling Immigration? How Regulations Affect Migration Flows?. European Journal of Political Research, 1(58), s. 248–269.
 
6.
Kędzierski, K. (2024). Procedura pushback w świetle polsko-białoruskiego kryzysu granicznego. Głos w dyskusji. Studia Prawnoustrojowe, 66, s. 183–192.
 
7.
Łodziński, S., Szonert, M. (2023). Polityka migracyjna bez polityki. Antymonie tworzenia polityki migracyjnej w Polsce w okresie 2016–2022. CMR Working Papers, 130(188), s. 3–29.
 
8.
Niedźwiedzki, D. (2024). Kryzys humanitarny na granicy polsko-białoruskiej. Analiza zjawiska w perspektywie ładu społecznego. Politeja, 1(88/3), s. 57–74.
 
9.
Ociepa-Kicińska, E., Gorzałczyńska-Koczkodaj, M. (2022). Forms of Aid Provided to Refugees of the 2022 Russia–Ukraine War: The Case of Poland. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(12), s. 7085.
 
10.
Okólski, M. (1998). Refleksje na temat kształtowania polityki migracyjnej w Polsce. W: K. Głąbicka, M. Okólski, D. Stola. Polityka migracyjna Polski (s. 4–7). Warszawa: Instytut Studiów Społecznych Uniwersytet Warszawski.
 
11.
Piekutowski, J. (2023). Migracje: niewykorzystana (na razie) szansa Polski. Warszawa: Warsaw Enterprise Institute.
 
12.
Rakusa-Suszczewski, M. (2023). Instytucjonalny i społeczny wymiar działania centralnych punktów recepcyjnych na granicy polsko-ukraińskiej. Studia Politologiczne, 68, s. 158–174.
 
13.
Tutak, G. (2024). Polityka migracyjna Polski wobec zjawiska nielegalnej migracji. Przykład granicy polsko-białoruskiej. Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej, 22(4), s. 95–114.
 
14.
Tutak, G., Gondek, J. (2023). Instrumentalization of migration as an element of hybrid activities on the example of the Polish–Belarusian border. Transformacje, 4(119), s. 710–724.
 
15.
Wyligała, H. Pomoc dla obywateli Ukrainy z perspektywy polskiej polityki migracyjnej. W: E. Kurantowicz (red.). Uchodźcy pośród nas. Pomaganie w perspektywie interdyscyplinarnej. (s. 15–31). Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.
 
16.
Zalewski, P. (2022). Działania administracji państwowej w Polsce wobec uchodźców z Ukrainy w pierwszych tygodniach wojny w Ukrainie w 2022 roku. Aspekty prawne i securitologiczne. Studia Politicae Universitatis Silesiensis, 34, s. 101–124.
 
17.
Zięba, R. (2012). O tożsamości nauk o bezpieczeństwie. Zeszyty Naukowe AON, 1(186), s. 7–22.
 
eISSN:2391-789X
ISSN:1734-2031
Journals System - logo
Scroll to top