PL EN
 
1/2026 vol. 65
Statystyki
CC BY-SA 3.0
Pobierz cytowanie
PRACA ORYGINALNA
Zmiany w postępowaniu mediacyjnym wprowadzone ustawą z dnia 5 sierpnia 2025 r.
Aneta Małgorzata Arkuszewska 1
 
 
 
Więcej
Ukryj
1
University of Rzeszow
 
 
Data nadesłania: 07-12-2025
 
 
Data ostatniej rewizji: 09-02-2026
 
 
Data akceptacji: 10-02-2026
 
 
Data publikacji: 18-04-2026
 
 
Autor do korespondencji
Aneta Małgorzata Arkuszewska   

University of Rzeszow
 
 
JoMS 2026;65(1):191-214
DOI: https://doi.org/10.13166/jms/217965
 
 
Artykuł (PDF)
Referencje (15)
 
SŁOWA KLUCZOWE
mediacja
postępowanie cywilne
referendarz sądowy
elektronizacja dokumentów
ugoda mediacyjna
obligatoryjna mediacja
 
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Cel pracy:
Celem artykułu jest przeanalizowanie najważniejszych zmian dotyczących postępowania mediacyjnego wprowadzonych ustawą z dnia 5 sierpnia 2025 r. do kodeksu postępowania cywilnego oraz ocena, w jakim stopniu mogą one przyczynić się do upowszechnienia i usprawnienia mediacji, a także dalszego jej rozwoju w praktyce postępowań cywilnych. W artykule omówiono zmiany mające na celu zwiększenie efektywności i skuteczności mediacji, jednocześnie zidentyfikowano potencjalne luki i problemy o charakterze praktycznym.

Materiał i metody:
Metodą badawczą zastosowaną w artykule jest metoda dogmatyczno-prawna polegająca na wykładni przepisów zgodnie z powszechnie stosowanymi metodami wykładni tekstów normatywnych, głównie wykładni językowej i funkcjonalnej.

Wyniki:
Nowelizacja kodeksu postępowania cywilnego z 5 sierpnia 2025 r. wprowadza pewne rozwiązania które mogą przyczynić się do sprawniejszego prowadzenia postępowań, odciążenia sędziów oraz upowszechnienia mediacji jako realnej i efektywnej metody rozwiązywania sporów. Wprowadzone zmiany obejmują zarówno mechanizmy motywacyjne — w szczególności nowe zasady obciążania kosztami strony bezpodstawnie odmawiającej udziału w mediacji — jak i rozwiązania organizacyjne, takie jak elektronizacja dokumentów, rozszerzenie kompetencji referendarzy sądowych, doprecyzowanie procedury zatwierdzania ugód mediacyjnych oraz obowiązkowe kierowania stron do mediacji w procesach budowlanych.

Wnioski:
Wprowadzone przepisy ujawniają jednak pewne luki i wątpliwości praktyczne, które powinny zostać rozwiązane, aby w pełni zapewnić skuteczność, szybkość i efektywność postępowania mediacyjnego.
Licencja
Ta praca jest dostępna na licencji Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported (CC BY-SA)
FINANSOWANIE
Uniwersytet Rzeszowski
REFERENCJE (15)
1.
Arkuszewska, A. (2024). Referendarz sądowy. W: K. Flaga-Gieruszyńska, P. Osowy (red.), System Postępowania Cywilnego. Tom 3A. Postępowanie przed sądem pierwszej instancji w procesie cywilnym. Podmioty postępowania, 917. Wydawnictwo C.H. Beck. Warszawa.
Google Scholar
 
 
2.
Arkuszewska, A. (2024). Mediacja. W: K. Flaga-Gieruszyńska, P. Osowy (red.), System Postępowania Cywilnego. Tom 3B. Postępowanie przed sądem pierwszej instancji w procesie cywilnym. Czynności i przebieg postępowania, 729. Wydawnictwo C.H. Beck. Warszawa.
Google Scholar
 
 
3.
Arkuszewska, A. (2022). Sposoby i formy zawarcia ugody mediacyjnej w dobie pandemii COVID-19, Acta Iuridica Resoviensia. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego, 36(118), s. 17–18.
Google Scholar
 
 
4.
Ereciński, T. (2016). W: T. Ereciński (red.), Kodeks Postępowania Cywilnego. Komentarz. Tom I. Postępowanie rozpoznawcze. Lex. Warszawa.
Google Scholar
 
 
5.
Feliga, P. (2025). W: P. Rylski, A. Olaś (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Legalis. Warszawa.
Google Scholar
 
 
6.
Krasuń, A. (2021). Postanowienie sądu kierujące strony do mediacji – jako inicjatywa wszczęcia mediacji w indywidualnych sprawach z zakresu prawa pracy. Roczniki Administracji i Prawa, 4, s. 134–135.
Google Scholar
 
 
7.
Kunicki, I. (2013). W: A. Góra-Błaszczykowska (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Tom I. Komentarz. Art. 1–729. Legalis. Warszawa.
Google Scholar
 
 
8.
Mendrek, A. (2022). Jurysdykcja krajowa w sprawach o zatwierdzenie ugody zawartej przed mediatorem. Polski Proces Cywilny, 12(3), s. 477–489.
Google Scholar
 
 
9.
Morek, R., Budniak-Rogala, A. (2023). W: E. Marszałkowska-Krześ, I. Gil (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Legalis. Warszawa.
Google Scholar
 
 
10.
Post. SN z 26 czerwca 2014 r., III CZP 30/14, niepubl., z gl. A.M. Arkuszewskiej. (2015). Referendarz sądowy nie jest uprawniony do rozpoznawania skarg na czynności komornika (art. 767 K.P.C.). Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z 26 czerwca 2014 r. III CZP 30/14 (Lex Nr 8532895). Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego, 89.
Google Scholar
 
 
11.
Sychowicz, M. (2016). W: K. Piasecki, A. Marciniak (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Tom I. Komentarz. Art. 1–366. Legalis. Warszawa.
Google Scholar
 
 
12.
Szanciło, T. (2019). W: T. Szanciło (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 1– 50539. Tom I. Legalis. Warszawa.
Google Scholar
 
 
13.
Tomzik, D. (2025), Właściwość sądu w e-mediacji umownej. Przegląd Prawno-Ekonomiczny, 4, s. 103–111.
Google Scholar
 
 
14.
Uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, druk sejmowy 1304.
Google Scholar
 
 
15.
Żyznowski, T. (2013). W: H. Dolecki, A. Wiśniewski (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Artykuły 1–366. Lex. Warszawa.
Google Scholar
 
 
Udostępnij
Wyślij mailem
ARTYKUŁ POWIĄZANY
Zarys problematyki dotyczącej postępowania cywilnego w okresie pandemii COVID-19
Droga do egzekucji z ugody mediacyjnej
Indeksy
 
Indeks słów kluczowych
Indeks dziedzin
Indeks autorów
eISSN:2391-789X
ISSN:1734-2031
Journals System - logo
© 2006-2026 Journal hosting platform by Bentus
Scroll to top