Cel pracy:
Celem artykułu jest analiza relacji między prawem do dobrej administracji – jako konstytucyjnie i europejsko gwarantowanym prawem jednostki – a paradygmatem New Public Management, promującym efektywność, decentralizację i elementy zarządzania rynkowego.

Materiał i metody:
W artykule zastosowano metodę dogmatyczno-prawną, a także metody analizy koncepcyjnej i porównawczej modeli zarządzania publicznego. Uzupełniająco wykorzystano analizę systemową oraz analizę procesów zarządczych. Podstawę materiałową stanowiła analiza literatury przedmiotu (desk research) z zakresu zarządzania publicznego, nauk o administracji oraz prawa.

Wyniki:
Współczesna administracja wymaga nie tylko większej sprawności, ale też nowego języka działania, integrującego zasady państwa prawa z logiką elastycznego, otwartego i partycypacyjnego zarządzania. Przyszłość modelu administracji publicznej zależy od tego, czy uda się pogodzić legitymizowaną sprawczość w warunkach kryzysu z trwałymi gwarancjami praw jednostki, opartymi na szacunku dla konstytucyjnych wartości.

Wnioski:
Kryzysy XXI wieku – pandemia, wojna, destabilizacja granic i transformacja technologiczna – na nowo stawiają pytania o granice władzy administracyjnej oraz o warunki realizacji prawa do dobrej administracji jako jednego z kluczowych elementów demokratycznego państwa prawa. W obliczu niepewności, nieprzewidywalności i presji na natychmiastowe działanie, administracja publiczna doświadcza przesunięć w swojej tożsamości: z arbitra i sługi prawa w kierunku reaktywnego zarządcy rzeczywistości kryzysowej. Jak wykazano, środki początkowo nadzwyczajne coraz częściej stają się elementem trwałej architektury prawnej, a reakcje instytucjonalne nacechowane są instrumentalnym podejściem do wartości konstytucyjnych, często w imię sprawczości.