PRACA ORYGINALNA
Business Judgment Rule w prawie stanu Delaware determinantem bezpieczeństwa narodowego Stanów Zjednoczonych
 
 
Więcej
Ukryj
1
Pomeranian University in Słupsk
 
 
Data nadesłania: 15-09-2025
 
 
Data ostatniej rewizji: 07-04-2026
 
 
Data akceptacji: 08-04-2026
 
 
Data publikacji: 18-04-2026
 
 
Autor do korespondencji
Robert Lizak   

Pomeranian University in Słupsk
 
 
JoMS 2026;65(1):653-667
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Cel pracy:
Istota zasady biznesowego osądu (Business Judgment Rule, BJR) w prawie stanu Delaware wykracza poza ochronę menedżerów i wpływa na dynamikę innowacyjności gospodarki amerykańskiej, a także jest istotnym elementem architektury bezpieczeństwa narodowego Stanów Zjednoczonych, ponieważ umożliwia podejmowanie radykalnie ryzykownych decyzji biznesowych.

Materiał i metody:
W artykule zastosowano metodę dogmatyczno-prawną w celu wyjaśnienia istoty BJR na gruncie prawa i orzecznictwa stanu Delaware oraz metodę komparatystyczną do zestawienia BJR z prawem federalnym. Analizą objęto literaturę naukową z zakresu prawa, ekonomii, zarządzania i nauk politycznych, a także amerykańskie dokumenty związane z innowacyjnością, sztuczną inteligencją i bezpieczeństwem narodowym.

Wyniki:
BJR chroni swobodę decyzyjną menedżerów, co zwiększa akceptację dla ryzyka oraz sprzyja realizacji długoterminowych strategii i krótkoterminowej maksymalizacji zysków. Zasada przyczyniła się do tego, że stan Delaware stał się centrum korporacyjnym Stanów Zjednoczonych, a sektor prywatny może realizować przełomowe projekty, choćby w obszarze sztucznej inteligencji. W badaniu wykazano również, że BJR wspiera komplementarny związek między innowacyjnością a bezpieczeństwem narodowym, gdyż technologie podwójnego zastosowania wzmacniają zarówno gospodarkę, jak i zdolności militarne USA.

Wnioski:
Przegląd strategii federalnych oraz przyjętych aktów prawnych z lat 2018–2023 wskazuje, że rząd amerykański opiera swoją politykę na współpracy sektora publicznego i prywatnego, przy czym BJR pełni swoistego rodzaju rolę gwarancji dla prywatnych innowatorów. W konsekwencji zasadne jest twierdzenie, że BJR stanowi nie tylko normę prawa korporacyjnego, ale także determinantę utrzymania globalnej przewagi technologicznej i strategicznej Stanów Zjednoczonych.
Licencja
REFERENCJE (27)
1.
Bainbridge, S.M. (2019). The Business Judgment Rule as Abstention Doctrine. Vanderbilt Law Review, 57, s. 83–130.
 
2.
Black, L.S., Jr. (2007). Why Corporations Choose Delaware, s. 1–10. Delaware: Department of State, Division of Corporations, https://corpfiles.delaware.gov... (dostęp: 10.02.2026).
 
3.
Branscomb, L.M., Auerswald, P.E. (2003). Taking technical risks: how innovators, executives, and investors manage high-tech risks, s. 33. Cambridge, Massachusetts: The MIT Press.
 
4.
Bullock, J.W. (2023). Delaware Division of Corporations: 2023 Annual Report, s. 1–3. Dover (Delaware): U.S. Secretary of State.
 
5.
Carney, W.J., Shepherd, G.B., Shepherd, J.M. (2012). Lawyers, Ignorance, and the Dominance of Delaware Corporate Law. Harvard Business Law Review, Volume 2, s. 123–151.
 
6.
Christensen, C.M. (1997). The Innovator’s Dilemma: When New Technologies Cause Great Firms to Fail, s. 69–89. Boston, Massachusetts: Harvard Business School Press.
 
7.
Cunningham, L. (2024). Delaware Corporate Law Debate Feeds a Robust and Balanced System. Bloomberg Law, https://news.bloomberglaw.com/... (dostęp: 10.02.2026).
 
8.
Dutta, S., Lanvin, B., León, L.R., Wunsch-Vincent, S. (red.) (2024). Global Innovation Index 2024. Unlocking the Promise of Social Entrepreneurship, 17th Edition. World Intellectual Property Organization, s.243. Geneva, Switzerland.
 
9.
Eisenhower, D.D. (1954). Special Message to the Congress on Foreign Economic Policy, Online by G. Peters, In Woolley J.T., The American Presidency Project, https://www.presidency.ucsb.ed... (dostęp: 10.02.2026).
 
10.
Feldman, N., Kawano, L., Patel, E., Rao, N., Stevens, M., Edgerton, J. (2018). The Long and Short of It: Do Public and Private Firms Invest Differently? Finance and Economics Discussion Series, Divisions of Research & Statistics and Monetary Affairs, s. 1–48. Washington, D.C.: Federal Reserve Board.
 
11.
Fisch, J.E. (2000). The Peculiar Role of the Delaware Courts in the Competition for Corporate Charters University of Pennsylvania. University of Cincinnati Law Review, 68, s. 1061–1100.
 
12.
Guan, Y., Zhang, L., Zheng, L., Zou, H. (2021). Managerial liability and corporate innovation: Evidence from a legal shock. Journal of Corporate Finance, 64, s. 1–23.
 
13.
Lizak R. (2024). Prawne aspekty neuronowego modelu zarządzania danymi w administracji federalnej Stanów Zjednoczonych z wykorzystaniem AI, s. 37–40. Monografie Prawnicze. Warszawa: C.H. Beck.
 
14.
Lizak R. (2025), Business Judgement Rule in Delaware corporation law and Polish company law – a comparative study, Journal of Polish-Georgian Law, nr 5, s. 94–111.
 
15.
Lizak, R., Skuza, S. (2025). Protecting risk management strategies for foreign investment in the United States from a national security perspective. Central European Management Journal, 4(33), s. 618–663.
 
16.
O’Reilly, C.A. III, Tushman, M.L., (2016). Lead and Disrupt, How to Solve the Innovator’s Dilemma. s. 11-14. Stanford, California: Stanford University Press.
 
17.
Porter, M. (1990). The Competitive Advantage of Nations, s. 73–91. Brighton, Massachusetts: Harvard Business Review.
 
18.
Poterba, J.M., Summers, L.H. (1995). A CEO Survey of U.S. Companies’ Time Horizons and Hurdle Rates. Sloan Management Review, 37(1), https://sloanreview.mit.edu/ar... (dostęp: 10.02.2026).
 
19.
Quist, A.S. (1993). Chapter 5. Information-Disclosure Risks and Benefits, In Security Classification of Information. M. Marietta (red.)., Oak Ridge National Laboratory, Oak Ridge, Tennessee: U.S. Department of Energy, https://sgp.fas.org/library/qu... (dostęp: 10.02.2026).
 
20.
Reese, S. (2013). Defining Homeland Security: Analysis and Congressional Considerations. Analyst in Emergency Management and Homeland Security Policy, Congressional Research Service, Report for Congress, https://www.congress.gov/crs-p... (dostęp: 10.02.2026).
 
21.
Rotolo, D., Hicks, D., Martin, B.R. (2015). What is an emerging technology?. Research Policy, 44(10), s. 1827–1843.
 
22.
Schumpeter, J. (1942). Capitalism, Socialism and Democracy, s. 81–87. New York and London: Harper Brothers Publishers.
 
23.
Sharfman, B.S. (2017). The Importance of the Business Judgment Rule. New York University Journal of Law & Business, 14(1), s. 27–69.
 
24.
Taylor, M. (1974). The Legitimate Claims of National Security. Foreign Affairs, 52, s. 577–594.
 
25.
Veasey, E.N. (1998). An Economic Rationale for Judicial Decisionmaking in Corporate Law. Business Lawyer, 53(3), s. 681–700.
 
26.
Vera, R.L. de la, Ramge, T. (2024). By napędzać radykalne innowacje, VC musi powrócić do korzeni. MIT Sloan, Management Review Polska, https://mitsmr.pl/transformacj... (dostęp: 10.02.2026).
 
27.
Weinberg, J.D. (2015). Delaware Court Strengthens Protections for Independent Directors. Harvard Law School Forum on Corporate Governance, https://corpgov.law.harvard.ed... (dostęp: 10.02.2026).
 
eISSN:2391-789X
ISSN:1734-2031
Journals System - logo
Scroll to top