Zmiana roli i znaczenia bibliotek oraz informacji naukowej w dobie pandemii koronawirusa SARS COVID-19
 
Więcej
Ukryj
1
Uniwersytet Śląski w Katowicach
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Justyna Magdalena Adamus-Kowalska   

Uniwersytet Śląski w Katowicach
Data nadesłania: 23-05-2021
Data ostatniej rewizji: 22-05-2022
Data akceptacji: 11-06-2022
Data publikacji: 31-07-2022
 
JoMS 2022;48(1):495–510
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Cel pracy:
Badanie niniejsze miało na celu zachowanie obrazu funkcjonowania bibliotek w czasie pandemii oraz pokazanie istotnych zmian ich roli i znaczenia. Ponadto celem pracy było dowiedzenie, że w komunikacji międzyludzkiej biblioteki w tradycyjnym ujęciu, stojące na straży wiedzy i nauki, w zderzeniu z nowoczesnymi technologiami oraz ogromnym przyspieszeniem w zakresie przekazywania dużych ilości informacji, szczególnie muszą dbać o edukację i promowanie właściwych zachowań informacyjnych.

Materiał i metody:
W badaniu wykorzystano przede wszystkim metodę obserwacji oraz analizy dostępnych danych statystycznych, źródeł literaturowych oraz dokumentów prawnych, wytycznych i instrukcji oraz dokumentów normatywnych przyjętych na czas pandemii. Wszystkie zmiany w zakresie funkcjonowania bibliotek w tym czasie opisywane były na stronach internetowych bibliotek w Polsce i na świecie oraz w publikacjach naukowych.

Wyniki:
Wskazano na zmianę roli i znaczenia bibliotek oraz informacji naukowej w dobie pandemii. Zidentyfikowano także zmiany w świecie informacji, w tym zjawisko infodemii. Zweryfikowano metody pracy w stanie zagrożenia epidemicznego i pokazano jakie nowe zadania i role może pełnić biblioteka.

Wnioski:
W wyniku przeprowadzonych badań dowiedziono, że zadania i funkcje bibliotek uległy dużym zmianom. Większe znaczenie w funkcjonowaniu bibliotek przypisano ich cyfryzacji. Zwiększyło się także wykorzystanie narzędzi elektronicznej w pracy bibliotekarzy oraz w komunikacji z użytkownikami. Biblioteki musiały wejść w kontakt z czytelnikiem, już nie wyłącznie jako użytkownikiem biblioteki, ale także zagubionym w chaosie informacyjnym i ogarniętym infodemią użytkownikiem mediów społecznościowych, w tym trudnym dla niego czasie. Nastąpiła zmiana roli i znaczenia bibliotek.

 
REFERENCJE (25)
1.
Biblioteki, Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii – portal Gov.pl, https://www.gov.pl/web/rozwoj-... (dostęp: 23.05.2021).
 
2.
Bin Naeem, S., Bhatti, R. (2020). The Covid-19 ”infodemic”: a new front for information professionals. „Health Information and Libraries Journal”, No. 37(3), s. 233–239.
 
3.
Chachlikowska, A. (2016). Biblioteka Uniwersytecka w Poznaniu jako „trzecie miejsce”. „Biblioteka”, nr 20(29), s. 153–182.
 
4.
Ciesielska-Kruczek, R. (2020). Biblioteka 2020. Zderzenie wizji z rzeczywistością. „Biblioteka i Edukacja. Elektroniczne czasopismo Biblioteki Głównej Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Biblioteki w czasie koronawirusa”, nr 18, s. 15–22.
 
5.
Digitalizacja na życzenie – Aktualności – Biblioteka Narodowa, https://bn.org.pl/aktualnosci/... (dostęp: 23.05.2021).
 
6.
Ewen, L. (2020). How to sanitize collections in a pandemic. „American Libraries”, No. 51(6), s. 10–11, https://americanlibrariesmagaz... (dostęp: 23.05.2021).
 
7.
Gupta, L. i in. (2020). Information and Misinformation on COVID-19: a Cross-Sectional Survey Study. „Journal of Korean Medical Science”, No. 35(27): e256, https://doi.org/10.3346/jkms.2... (dostęp: 23.05.2021).
 
8.
Hornung, E. (2020). Coping with COVID-19 Challenges: Experiences of a Solo Librarian in Ireland. „International Information & Library Review”, Vol. 52, No. 4, s. 327–328. DOI: 10.1080/10572317.2020.1834253.
 
9.
Agosto, D.E. (red.). (2018). Information Literacy and Libraries in the Age of Fake News. Libraries Unlimited, https://publisher.abc-clio.com... (dostęp: 23.05.2021).
 
10.
LePan, N. (2020). Visualizing the History of Pandemics by Death Toll, httpss://www.visualcapitalist.com/histo... (dostęp: 23.05.2021).
 
11.
Lustro Biblioteki, http://lustrobiblioteki.pl/202... (dostęp: 23.05.2021).
 
12.
Obostrzenia w bibliotekach, Aktualności – Biblioteka Narodowa (bn.org.pl https://bn.org.pl/aktualnosci/...) (dostęp: 23.05.2021).
 
13.
Opinia Biblioteki Narodowej dotycząca ograniczenia działalności bibliotek publicznych, 16.03.2020 r., https://www.bn.org.pl/aktualno... (dostęp: 7.05.2021).
 
14.
Oppenheim, C., Smithson, D. (1999). What is the hybrid library? „Journal of Information Science”, No. 25(2), s. 97–112.
 
15.
Piotrowicz, G. (2005). Kreowanie serwisów informacyjnych w hybrydowej bibliotece uczelnianej. W: M. Kocójowa (red.). Profesjonalna informacja w Internecie. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, s. 219–229.
 
16.
Regulamin biblioteki szkolnej w Szkole Podstawowej w Głowaczowej, educzarna.pl, http://www.glowaczowasp.educza... z biblioteki w czasie pandemii w zakresie przyjmowania ksiek.pdf (dostęp: 23.05.2021).
 
17.
Rekomendacje Biblioteki Narodowej dla bibliotek po zniesieniu zakazu prowadzenia działalności bibliotecznej, 16.04.2020 r., https://www.bn.org.pl/w-biblio... (dostęp: 23.05.2021).
 
18.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 r. poz. 491, tekst jedn.).
 
19.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz.U. z 2020 r. poz. 433, tekst jedn.).
 
20.
Rusbridge, C., Royan, B. (2002). Towards the Hybryd Library: Developements In UK higher Education. w: T.V. Ershova, Y.E. Hohlov (red.). Libraries in the Information Society. Munchen: K.G. Saurl Verlag, s. 123–133.
 
21.
Stein-Smith, K. (2017). Librarians, Information Literacy, and Fake News. „Strategic Library”, No. 37, s. 1–13.
 
22.
Tammaro, A.M. (2020). COVID-19 and Libraries in Italy, „International Information & Library Review”, Vol. 52, No. 3, s. 216.
 
23.
UNESCO, During this coronavirus pandemic, ”fake news” is putting lives at risk, https://news.un.org/en/story/2... (dostęp: 23.05.2021).
 
24.
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz.U. z 1997 r. Nr 85, poz. 539).
 
25.
Wardle, C., Derakhshan, H. (2017). Information disorder: Toward an interdisciplinary framework for research and policy making. France: Council of Europe Report, s. 1–108.
 
eISSN:2391-789X
ISSN:1734-2031