PRACA ORYGINALNA
Pościg transgraniczny narzędziem walki z przestępczością międzynarodową
Więcej
Ukryj
1
Wyższa Szkoła Gospodarki Euroregionalnej
im. Alcide De Gasperi w Józefowie
4
University College of Professional Education
Zaznaczeni autorzy mieli równy wkład w przygotowanie tego artykułu
Data nadesłania: 22-04-2026
Data ostatniej rewizji: 24-08-2026
Data akceptacji: 24-09-2026
Data publikacji: 29-10-2026
JoMS 2026;67(3):434-451
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Cel pracy:
Celem badań było pozyskanie nowej wiedzy i uporządkowanie istniejącej na temat pościgów transgranicznych jako narzędzia walki z przestępczością międzynarodową w obliczu nowych wyzwań, między innymi w obliczu wojny rosyjsko-ukraińskiej.
Materiał i metody:
Metody teoretyczne: analizy, syntezy, wnioskowania. Analiza literatury krajowej i europejskiej, odnoszącej się do problematyki pościgów transgranicznych jako narzędzia w walce z przestępczością, w tym międzynarodową. Przegląd i analiza unijnych oraz polskich regulacji prawnych oraz projektów aktów prawnych uwzględniających obszar problemowy ujęty w tytule artykułu. Analiza danych źródłowych pozyskanych z Komendy Głównej Policji.
Wyniki:
Artykuł eksponuje potencjalne zagrożenia związane z realizacją pościgu transgranicznego, takie jak ryzyko naruszenia praw jednostki, niejednoznaczność w zakresie przypisania odpowiedzialności prawnej ora możliwość wystąpienia konfliktów jurysdykcyjnych. Podniesiono, iż pościg transgraniczny stanowi nieodzowny instrument przeciwdziałania przestępczości o charakterze międzynarodowym. Jednak jego prawidłowe funkcjonowanie wymaga zachowania równowagi pomiędzy imperatywem skuteczności operacyjnej a koniecznością poszanowania zasad porządku prawnego i suwerenności państw.
Wnioski:
Pościgi transgraniczne w Polsce są trwale osadzone w systemie współpracy europejskiej i stanowią niezbędne narzędzie zwalczania przestępczości transgranicznej. Ich skuteczność zależy od spójności regulacji prawnych, jakości porozumień bilateralnych oraz sprawnej organizacji działań operacyjnych. Jednocześnie niezbędne jest konsekwentne uwzględnianie standardów ochrony praw podstawowych, co warunkuje legalność i społeczną akceptację tego rodzaju działań.
REFERENCJE (29)
1.
Andrzejczak-Świątek, M. (2011). Pościg transgraniczny jako szczególna forma działania Policji w świetle przepisów Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen a standardy prawne Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. W: M. Lisiecki, B. Sitek (red.), Bezpieczeństwo dużych i średnich aglomeracji z perspektywy europejskiej (s. 205–218). Józefów, Wydawnictwo AWSGE.
2.
Button, M., Hock, B., Suh, J.B., Koh, C.S. (2025). Policing cross-border fraud. Crime, Law and Social Change, 83(1),
https://doi.org/10.1007/s10611....
3.
Casagran, C.B. (2021). Fundamental Rights Implications of Interconnecting Migration and Policing Databases in the EU. Human Rights Law Review, 21(2), 433–457,
https://doi.org/10.1093/hrlr/n....
4.
Council of the European Union (2022). Council Recommendation (EU) 2022/915 of 9 June 2022 on operational law enforcement cooperation.
5.
Dobrowolska-Opała, M. (2019). Zaangażowanie polskiej policji we współpracę międzynarodową. Studia Politologiczne, 51, 197–212.
6.
Drechsler, L., Vazquez Maymir, S. (2021). Feedback for the initiative ,,Law enforcement cooperation in the EU”,
https://cris.vub.be/ws/portalf... (dostęp: 30.06. 2026).
7.
European Commission (2021). Proposal for a council recommendation on operational police cooperation. COM(2021) 780, Brussels, 8.12.202, 2021/0415(CNS).
10.
Janiak, J. (2021). Praktyczne aspekty wykonywania pościgu transgranicznego po wejściu Polski do strefy Schengen. Studia Konteksty Pogranicza, 5, 143–150.
11.
Kogut, B., Zagórska, A. (2025). Wpływ wojny w Ukrainie na bezpieczeństwo państwa polskiego – wybrane aspekty. Rocznik Bezpieczeństwa Morskiego, XIX, 755–768.
12.
Konwencja wykonawcza do układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 roku między Rządami Państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach (Dz.U.UE.L.2000.239.19),
https://sip.lex.pl/akty-prawne... (dostęp: 17.03.2026).
13.
Mitsilegas, V. (2016). EU Criminal Law after Lisbon. Portland, Bloomsbury Academic.
14.
Odpowiedź Komendy Głównej Policji z 12 marca 2026 r. na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, POP-1524/1181/2026/KR (dokument niepublikowany, archiwa KGP i zespołu autorskiego).
16.
Pelc, M. (2012). Elementy metodologii badań naukowych. Warszawa, AON.
17.
Raczkowska-Lipińska, M., Sitek, B., Pokruszyński, W. (red.). (2009). Bezpieczeństwo wewnętrzne Rzeczypospolitej Polskiej na tle innych państw Unii Europejskiej. Stan obecny i perspektywy zmian. Józefów, Wydawnictwo AWSGE.
18.
Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Litewskiej o współpracy w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej i innych przestępstw oraz współdziałaniu na terenach przygranicznych, podpisana w Wilnie dnia 14 marca 2006 r. (Dz.U. z 2007 r., nr 177, poz. 1244).
19.
Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o współpracy służb policyjnych, granicznych i celnych, sporządzona w Zgorzelcu dnia 15 maja 2014 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 939).
20.
Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeską o współpracy w zwalczaniu przestępczości, ochronie porządku publicznego oraz o współpracy na terenach przygranicznych, podpisana w Warszawie dnia 21 czerwca 2006 r. (Dz.U. z 2007 r., nr 177, poz. 1246).
21.
Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Słowacką o współpracy w zwalczaniu przestępczości oraz o współdziałaniu na terenach przygranicznych, podpisana w Warszawie dnia 23 marca 2004 r. (Dz.U. z 2007 r., nr 85, poz. 568).
22.
Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Słowacką zmieniająca umowę między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Słowacką o współpracy w zwalczaniu przestępczości oraz o współdziałaniu na terenach przygranicznych, podpisaną w Warszawie dnia 23 marca 2004 r., podpisana w Bratysławie dnia 12 maja 2010 r. (Dz.U. z 2011 r., nr 249, poz. 1497).
23.
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 184; z 2026 r., poz. 50).
24.
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 636, 718).
26.
Weissensteiner, M. (2021b). Policing-mobilities in the border-strip. Cross-border police cooperation and viapolitics at the internal Schengen-Borders of the EU area of freedom, security and justice. Universiteit Utrecht,
https://research-portal.uu.nl/... (dostęp: 24.08.2026).
29.
Zarządzenie nr 45 Komendanta Głównego Policji z dnia 21 czerwca 2018 r. w sprawie organizacji i prowadzenia przez policję działań pościgowych, § 2 pkt 4 (Dz. Urz. KGP 2018 poz. 75).