O czasopiśmie
Kolegium Redakcyjne
Rada Naukowa
Recenzenci
Kodeks Etyczny
Polityka AI
Wydania Specjalne
Terminy czasopisma
RODO - informacje o przetwarzaniu danych osobowych
Indeksacja
Licencje i dostęp
Archiwum
Dla autorów
Zasady publikacji
Techniczna instrukcja dla autorów
Umowa o udzielenie nieodpłatnej licencji CC BY-SA
Oświadczenie autora o prawach autorskich
Procedura publikacji
Procedura recenzowania
Formularz recenzji .doc
Formularz recenzji .pdf
Kontakt
O czasopiśmie
Kolegium Redakcyjne
Rada Naukowa
Recenzenci
Kodeks Etyczny
Polityka AI
Wydania Specjalne
Terminy czasopisma
RODO - informacje o przetwarzaniu danych osobowych
Indeksacja
Licencje i dostęp
PRACA POGLĄDOWA
Podejście doceniające jako koncepcja wzmacniania odporności społecznej w zarządzaniu pomocą społeczną
1
WSB University
2
University of the National Education Commision, Krakow
Zaznaczeni autorzy mieli równy wkład w przygotowanie tego artykułu
Data nadesłania: 19-02-2026
Data ostatniej rewizji: 16-07-2026
Data akceptacji: 01-10-2026
Data publikacji: 29-10-2026
JoMS 2026;67(3):680-700
SŁOWA KLUCZOWE
innowacje społeczneodporność społecznapodejście doceniającepozytywna zmiana organizacyjnazarządzanie pomocą społeczną
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Cel: Celem artykułu jest wskazanie zbieżności podejścia doceniającego i koncepcji społecznej odporności oraz określenie możliwości ich wykorzystania jako komplementarnych ram zarządzania pomocą społeczną. Przyjęto założenie, że oba ujęcia łączy logika zasobów istotna dla modernizacji instytucji usług społecznych.
Metody: Artykuł ma charakter przeglądu teoretycznego opartego na analizie literatury naukowej oraz wybranych regulacji prawnych odnoszących się do społecznej odporności i pomocy społecznej. Zastosowano analizę porównawczą, porządkując kluczowe założenia, mechanizmy i poziomy analizy obu koncepcji oraz ich implikacje zarządcze.
Wyniki: Wykazano, że oba podejścia akcentują mobilizację zasobów, współpracę, uczenie się oraz zdolność adaptacji. Ich integracja sprzyja odejściu od perspektywy deficytowej na rzecz zarządzania opartego na mocnych stronach, partycypacji i współtworzeniu rozwiązań.
Omówienie: Połączenie obu perspektyw stanowi spójną ramę interpretacyjną dla rozwoju pomocy społecznej, jednak wymaga uwzględnienia barier wdrożeniowych i ograniczeń strukturalnych.
Licencja
REFERENCJE (47)
1.
Armstrong, A.J., Holmes, C.M., Henning, D. (2020). A changing world, again: How Appreciative Inquiry can guide our growth. Social Sciences & Humanities Open, 2(1), 100038,https://doi.org/10.1016/j.ssah....
2.
Barrett, F.J., Fry, R.E. (2005). Appreciative inquiry: A positive approach to building cooperative capacity. Chagrin Falls, OH: Taos Institute Publications.
3.
Bartosiak, K., Banaszewski, K. (2017). Podejście doceniające jako metoda badawcza w bibliotece. Zarządzanie Biblioteką, 1(9), 28–36.
4.
Bryczek-Wróbel, P., Wiśniewski, M. (2024). Odporność (na zagrożenia). W: Encyklopedia Bezpieczeństwa Narodowego WAT.https://encyklopedia.revite.pl... (dostęp: 10.09.2025).
5.
Bushe, G.R. (2011). Appreciative inquiry: Theory and critique. W: D.M. Boje, B. Burnes, J. Hassard (red.). The Routledge companion to organizational change (s. 87–103). London: Routledge.
6.
Cameron, K.S., Dutton, J.E., Quinn, R.E. (red.). (2003). Positive organizational scholarship: Foundations of a new discipline. San Francisco, CA: Berrett-Koehler.
7.
Cooperrider, D.L., Srivastva, S. (1987). Appreciative inquiry in organizational life. W: W.A. Pasmore, R.W. Woodman (red.). Research in organizational change and development (t. 1, s. 129–169). Greenwich, CT:JAI Press.
8.
Cooperrider, D.L., Whitney, D. (2005). Appreciative inquiry: A positive revolution in change. San Francisco, CA: Berrett-Koehler Publishers.
9.
Cooperrider, D.L., Whitney, D., Stavros, J.M. (2008). The appreciative inquiry handbook: For leaders of change (wyd. 2). Brunswick, OH: Crown Custom Publishing; San Francisco, CA: Berrett-Koehler Publishers.
10.
Creswell, J.W. (2013). Projektowanie badań naukowych: Metody jakościowe, ilościowe i mieszane (J. Gilewicz, tłum.). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
11.
Dal Corso, L., De Carlo, A., Carluccio, F., Piccirelli, A., Scarcella, M., Ghersetti, E., Falco, A. (2021). ,,Make your organization more positive!”. The power of Appreciative Inquiry. TPM – Testing, Psychometrics, Methodology in Applied Psychology, 28(1), 47–63, https://doi.org/10.4473/TPM28.....
12.
Dutton, J.E., Roberts, L.M., Bednar, J. (2010). Pathways for positive identity construction at work: Four types of positive identity and the building of social resources. Academy of Management Review, 35(2), 265–293.
13.
Giles, D., Kung, S. (2010). Using Appreciative Inquiry to explore the professional practice of a lecturer in higher education: Moving towards life-centric practice. Australian Journal of Adult Learning, 50(2), 308–322.
14.
Górska-Rożej, K. (2018). Kształtowanie odporności na zagrożenia w społecznościach lokalnych. Przegląd Policyjny, 1(129), 54–65.
15.
Hassan, E.M., Mahmoud, H., Ellingwood, B. (2023). The role of social institutions in community resilience following extreme natural hazard events. Disaster Prevention and Resilience, 2(2),https://doi.org/10.20517/dpr.2....
16.
Maguire, B., Hagan, P. (2007). Disasters and communities: Understanding social resilience. Australian Journal of Emergency Management, 22(2).
17.
Marttila, A., Johansson, E., Whitehead, M., Burström, B. (2012). Dilemmas in providing resilience-enhancing social services to long-term social assistance clients: A qualitative study of Swedish social workers. BMC Public Health, 12, 517, https://doi.org/10.1186/1471-2....
18.
Marttila, A., Johansson, E., Whitehead, M., Burström, B. (2013). Keep going in adversity: Using a resilience perspective to understand the narratives of long-term social assistance recipients in Sweden. International Journal for Equity in Health, 12, 8, https://doi.org/10.1186/1475-9....
19.
Masik, G. (2020). Miary i wskaźniki odporności gospodarczej, społecznej i instytucjonalnej. Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego, 34(1), 32–48,https://doi.org/10.24917/20801....
20.
Masik, G. (2022). Koncepcja odporności: Definicje i interpretacje. Przegląd Geograficzny, 94(3), 279–301.
21.
Maslow, A.H. (1971). The farther reaches of human nature. New York, NY:Viking Press.
23.
Mierzejewska, L. (2023). Resilience – pojmowanie i znaczenie koncepcji. Przegląd Planisty, 11, 4–7, https://akngp.home.amu.edu.pl/... (dostęp: 6.09.2025).
24.
Moszczyński, M., Bryczek-Wróbel, P. (2024). Ewolucja pojęcia odporności społecznej wskutek doświadczeń pandemii COVID-19 i kryzysu imigracyjnego. Roczniki Nauk Społecznych, 52(1), 61–73, https://doi.org/10.18290/rns20....
25.
Moya, J., Goenechea, M. (2022). An approach to the unified conceptualization, definition, and characterization of social resilience. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(9), 5746, https://doi.org/10.3390/ijerph....
26.
Norris, F.H., Stevens, S.P., Pfefferbaum, B., Wyche, K.F., Pfefferbaum, R.L. (2008). Community resilience as a metaphor, theory, set of capacities and strategy for disaster readiness. American Journal of Community Psychology, 41(1–2), 127–150, https://doi.org/10.1007/s10464....
27.
Opalińska, A. (2018). W poszukiwaniu komunikacji między pracownikami a pracodawcami: Analiza porównawcza pokoleń funkcjonujących na współczesnym rynku pracy. Zeszyty Naukowe Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego w Zielonej Górze, 9, 139–152,https://doi.org/10.26366/PTE.Z....
28.
Patel, S.S., Rogers, M.B., Amlôt, R., Rubin, G.J. (2017). What do we mean by ,,community resilience”? A systematic literature review of how it is defined in the literature. PLOS Currents Disasters, 9.
29.
Peterson, C., Seligman, M.E.P. (2004). Character strengths and virtues: A handbook and classification. Washington, DC; New York, NY: Oxford University Press.
31.
Roberts, L.M. (2006). Shifting the lens on organizational life: The added value of positive scholarship. Academy of Management Review, 31(2), 292–305.
32.
Rogers, C.R. (1961). On becoming a person: A therapist’s view of psychotherapy. Boston, MA: Houghton Mifflin.
34.
Ruiz-Mosquera, A.C., Palma-García, M. de las O., López-Carlassare, A.L. (2024). Exploring organizational resilience as a quality indicator in social services: A cross-sectional study. Journal of Infrastructure, Policy and Development, 8(16), 8408,https://doi.org/10.24294/jipd8....
35.
Seligman, M.E.P. (2011). Flourish: A visionary new understanding of happiness and well-being. New York, NY: Free Press.
36.
Seligman, M., Csikszentmihalyi, M. (2000). Positive psychology: An introduction. American Psychologist, 55(1), 5–14.
37.
Sharp, C., Dewar, B., Barrie, K. (2016). Forming new futures through Appreciative Inquiry (IRISS Insight, 33). IRISS.
38.
Sharp, C., Dewar, B., Barrie, K., Meyer, J. (2017). How being appreciative creates change: Theory in practice from health and social care in Scotland. Action Research, 16(2), 223–243, https://doi.org/10.1177/147675....
39.
Sierpowska, I. (2023). Pomoc społeczna. Komentarz (wyd. 6). Warszawa:Wolters Kluwer Polska.
40.
Stavros, J.M., Godwin, L.N., Cooperrider, D.L. (2015). Appreciative Inquiry: Organization development and the strengths revolution. W: W.J. Rothwell, J.M. Stavros, R.L. Sullivan (red.). Practicing organization development (s. 96–116). Wiley, https://doi.org/10.1002/978111....
41.
Szykuła-Piec, B. (2024). Rezyliencja i odporność w naukach o bezpieczeństwie: Podobieństwa, różnice i implikacje praktyczne. Central European Journal of Security Studies, 2(2), 7–18, https://doi.org/10.15804/CEJSS....
42.
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. (2025). Dz.U. z 2025 r., poz. 1214.
43.
Ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej. (2024). Dz.U. z 2024 r., poz. 1907.
44.
Van Breda, A.D. (2018). A critical review of resilience theory and its relevance for social work. Social Work / Maatskaplike Werk, 54(1), 1–18, https://doi.org/10.15270/54-1-....
45.
Whitney, D., Trosten-Bloom, A. (2010). The power of Appreciative Inquiry: A practical guide to positive change (wyd. 2). San Francisco, CA: Berrett-Koehler.
46.
Wójcik-Chodorowska, J. (2025). Znaczenie i rola dyskursu doceniającego w zarządzaniu zmianą organizacyjną. Analiza na przykładzie formacji militarnej. Przegląd Policyjny, 158(2), 129–151, https://doi.org/10.5604/01.300....
47.
Ziarko, J. (2024). Uwarunkowania zarządczego podejścia do społecznej odporności na zagrożenia kryzysowe. Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka, 2024(4), 137–153, https://doi.org/10.48269/2451-....
| eISSN: | 2391-789X |
| ISSN: | 1734-2031 |
Przetwarzamy dane osobowe zbierane podczas odwiedzania serwisu. Realizacja funkcji pozyskiwania informacji o użytkownikach i ich zachowaniu odbywa się poprzez dobrowolnie wprowadzone w formularzach informacje oraz zapisywanie w urządzeniach końcowych plików cookies (tzw. ciasteczka). Dane, w tym pliki cookies, wykorzystywane są w celu realizacji usług, zapewnienia wygodnego korzystania ze strony oraz w celu monitorowania ruchu zgodnie z Polityką prywatności. Dane są także zbierane i przetwarzane przez narzędzie Google Analytics (więcej).
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
