PRACA ORYGINALNA
Mediacja administracyjna jako narzędzie efektywnego rozstrzygania sporów między stroną a organem
 
Więcej
Ukryj
1
Politechnika Rzeszowska
 
2
Uniwersytet Rzeszowski (University Rzeszow)
 
 
Data nadesłania: 08-04-2026
 
 
Data ostatniej rewizji: 22-07-2026
 
 
Data akceptacji: 24-09-2026
 
 
Data publikacji: 29-10-2026
 
 
Autor do korespondencji
Katarzyna Magdalena Purc-Kurowicka   

Politechnika Rzeszowska
 
 
JoMS 2026;67(3):664-679
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Cel pracy:
Celem niniejszego opracowania była próba znalezienia odpowiedzi na pytanie, czy polskie regulacje dotyczące mediacji administracyjnych przyczyniają się do częstego jej wykorzystania na etapie postępowania wyjaśniającego i sądowego. W artykule szukano też odpowiedzi na pytanie, czy ugoda pozasądowa jest pożądaną metodą zakończenia sprawy administracyjnej. Przedmiotowe opracowanie ma również na celu znalezienie odpowiedzi na pytanie, czy mediacja zwiększa wpływ strony na kształtowanie rozstrzygnięcia względem spraw nie kierowanych do mediacji oraz czy w sprawach objętych mediacją maleje ryzyko nałożenia sankcji i prowadzenia egzekucji w porównaniu do spraw nie kierowanych do mediacji.

Materiał i metody:
W artykule zastosowano metodę naukową dogmatyczno-prawną (formalno-doktrynalną) oraz analityczno-syntetyczną. Przeprowadzono wnikliwą analizę literatury przedmiotu oraz orzecznictwa sądowego. Badanie miło charakter jakościowy i normatywny. Zastosowana metoda badawcza pozwala ukazać różne perspektywy naukowe oraz wskazuje ramy prawne problematyki mediacyjnej i ocenę ich zgodności z celami ustawodawcy.

Wyniki:
Wskazano przede wszystkim, że mediacja może uelastycznić sposoby ustalania realizacji decyzji i tym samym skutkować dla strony uniknięciem sankcji i egzekucji, zaś dla organu jest możliwością efektywnego egzekwowania decyzji, zmniejszeniem obciążenia administracyjnego i podniesieniem jakości i akceptacji decyzji administracyjnych. Podkreślono, że mediacja uwzględnia potrzeby i interesy strony i organu, jednocześnie prowadząc do budowania zaufania obywateli do administracji.

Wnioski:
Mediacja dla obu uczestników procesu skraca czas postępowania, zmniejsza koszty, zwiększa efektywność egzekwowania decyzji, odbywa się w atmosferze poufności i buduje zaufanie do administracji.
Licencja
FINANSOWANIE
Politechnika Rzeszowska
Uniwersytet Rzeszowski
REFERENCJE (25)
1.
Arkuszewska, A.M. (2014). Mediacja a ugoda. W: A. Barczawska-Dziobek, K. Kłosowska-Lasek (red.). Administracja niewładcza (s. 102–108). Rzeszów: Acta Iuridica Resoviensia.
 
2.
Binsztok, A. (2012). Sztuka skutecznego prowadzenia mediacji – zagadnienia prawne i ekonomiczne. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.
 
3.
Całkiewicz, D. (2018). Mediacja w postępowaniu administracyjnym ogólnym. Studia Prawonoustrojowe, 42, 437–446.
 
4.
Charkiewicz, M. (2021). Konflikt a spór – podobieństwa i różnice. W: C. Rogula, A. Zemke-Górecka (red.). Mediacja w praktyce mediatora i pełnomocnika (s. 51–57). Warszawa: Wolters Kluwer.
 
5.
Cisowska-Sakrajda, E. (2007). Postępowanie mediacyjne przed sądem administracyjnym.W: J. Olszewski (red.). Arbitraż i mediacja. Praktyczne aspekty stosowania przepisów (s. 53–61). Rzeszów: TNOiK.
 
6.
Cybulko, A. (2009). Konflikt. W: E. Gmurzyńska, R. Morka (red.). Mediacje. Teoria i praktyka (s. 83–99). Warszawa: Wolters Kluwer.
 
7.
Dauter-Kozłowska, A. (2020). Stosowanie mediacji w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Przegląd Prawa Publicznego, 1, 71–88.
 
8.
Duda, A., (2009). Postępowanie mediacyjne przed sądem administracyjnym – remedium czy doktrynalna pomyłka? W: D. Czury-Kalinowska (red.). Mediacja i arbitraż jako sposoby polubownego rozstrzygania sporów (s. 31–43). Poznań: WSPiA.
 
9.
Flaga-Gieruszyńska, K. (2007). Kilka uwag o mediacji jako instrumencie efektywnego rozstrzygania sporów gospodarczych. W: J. Olszewski (red.). Arbitraż i mediacja. Praktyczne aspekty stosowania przepisów (s. 84–93). Rzeszów: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego.
 
10.
Jaworski, R. (2004). Harmonia i konflikty. Warszawa: UKSW.
 
11.
Jurgilewicz, M., Dana, A. (2015). Mediacja jako sposób rozwiązywania sporów prawnych. Warszawa: Wyższa Szkoła Informatyki, Zarządzania i Administracji.
 
12.
Kalisz, A., Zienkiewicz, A. (2014). Elementy teorii konfliktu i rozwiązywania sporów. W: Mediacja sądowa i pozasądowa. Zarys wykładu (s. 15–24). Warszawa: Wolters Kluwer.
 
13.
Knysiak-Sudyka, H. (2019). Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. II, WKP 2019 – komentarz do art. 13. Warszawa: Wolters Kluwer.
 
14.
Kocot-Łaszczyca, A., Łaszczyca, G. (2018). Mediacja w ogólnym postępowaniu administracyjnym. Warszawa: Wolters Kluwer.
 
15.
Kubasik, J. (2014), Mediacja w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako alternatywny sposób rozwiązywania sporów z udziałem organów administracji. W: J. Czapska, M. Szeląg-Dylewski (red.). Mediacje w prawie (s. 191–201). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
 
16.
Łukasiewicz, J. (2014). Naczelne zasady mediacji. W: A.M. Arkuszewska, J. Plis (red.). Zarys metodyki pracy mediatora w sprawach cywilnych (s. 68–87). Warszawa: Wolters Kluwer.
 
17.
Nordhelle, G. (2010). Sztuka rozwiązywania konfliktów. Gdańsk: FISO.
 
18.
Piskorz-Ryń, A. (2023). Nadużycie prawa do informacji. Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2023 r., III OSK 1166/22.
 
19.
Przybysz, P. (2017). Komentarz do art. 13, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. XII, WKP 2017 – komentarz LEX. Warszawa: Wolters Kluwer.
 
20.
Przylepa-Lewak, A. (2022), Mediacja jako forma komunikacji w postępowaniu administracyjnym. Lublin: Annales UMCS.
 
21.
Purc-Kurowicka, K. (2020). E-mediacja jako nowoczesna technologia rozwiązywania sporów. W: M. Pomykała, M. Merkwa (red.). Nowe technologie – współczesne wyzwania w obszarze prawa i bezpieczeństwa (s. 63–70). Rzeszów: Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej.
 
22.
Szpor, A. (2015). Perspektywy mediatora w przestrzeni administracji publicznej. W: L. Mazowiecka (red.). Unijne standardy programów sprawiedliwości naprawczej (s. 176–185). Warszawa: Wolters Kluwer.
 
23.
Szpor, A. (2012). Uwarunkowania prawne rozwoju mediacji w administracji publicznej –wybrane aspekty. W: M. Tabernacka, R. Raszewska-Skałecka (red.). Mediacje w społeczeństwie otwartym. (s. 161–173). Wrocław: Gaskor.
 
24.
Zienkiewicz, A. (2019). Specyfika mediacji w postępowaniu administracyjnym jako formy Alternative Dispute Resolution (ADR). Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i Praktyka, 143(4), 65–92.
 
25.
Żukowski, L., Sawuła, R. (2002). Postępowanie administracyjne i postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Warszawa: LexisNexis.
 
eISSN:2391-789X
ISSN:1734-2031
Journals System - logo
Scroll to top