ORIGINAL PAPER
Administrative mediation as a tool for effective dispute resolution between a party and an authority
More details
Hide details
1
Politechnika Rzeszowska
2
Uniwersytet Rzeszowski (University Rzeszow)
Submission date: 2026-04-08
Final revision date: 2026-07-22
Acceptance date: 2026-09-24
Publication date: 2026-10-29
JoMS 2026;67(3):664-679
KEYWORDS
TOPICS
ABSTRACT
Objectives:
The purpose of this study was to answer the question of whether Polish regulations regarding administrative mediation contribute to its frequent use at the explanatory and judicial stages of proceedings. The article also sought to answer the question of whether an out-of-court settlement is a desirable method for resolving administrative cases. This study also aims to answer the question of whether mediation increases a party's influence on shaping the outcome of cases not referred to mediation, and whether the risk of sanctions and enforcement is reduced in cases subject to mediation compared to cases not referred to mediation.
Material and methods:
The article employs the dogmatic-legal (formal-doctrinal) method alongside the analytical-synthetic method. An in-depth analysis of the relevant literature and case law was conducted. The research methodology applied allows for the presentation of various scholarly perspectives and outlines the legal framework governing mediation, while also assessing its alignment with the legislator's objectives.
Results:
It was pointed out, above all, that mediation can provide more flexibility in determining the implementation of decisions, thus avoiding sanctions and enforcement for the party, while for the authority it enables effective enforcement of decisions, reducing the administrative burden, and improving the quality and acceptance of administrative decisions. It was emphasized that mediation takes into account the needs and interests of the party and the authority, while also building public trust in the administration.
Conclusions:
Mediation for both participants in the process shortens the duration of the proceedings, reduces costs, increases the effectiveness of enforcing decisions, takes place in an atmosphere of confidentiality and builds trust in the administration.
REFERENCES (25)
1.
Arkuszewska, A.M. (2014). Mediacja a ugoda. W: A. Barczawska-Dziobek, K. Kłosowska-Lasek (red.). Administracja niewładcza (s. 102–108). Rzeszów: Acta Iuridica Resoviensia.
2.
Binsztok, A. (2012). Sztuka skutecznego prowadzenia mediacji – zagadnienia prawne i ekonomiczne. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.
3.
Całkiewicz, D. (2018). Mediacja w postępowaniu administracyjnym ogólnym. Studia Prawonoustrojowe, 42, 437–446.
4.
Charkiewicz, M. (2021). Konflikt a spór – podobieństwa i różnice. W: C. Rogula, A. Zemke-Górecka (red.). Mediacja w praktyce mediatora i pełnomocnika (s. 51–57). Warszawa: Wolters Kluwer.
5.
Cisowska-Sakrajda, E. (2007). Postępowanie mediacyjne przed sądem administracyjnym.W: J. Olszewski (red.). Arbitraż i mediacja. Praktyczne aspekty stosowania przepisów (s. 53–61). Rzeszów: TNOiK.
6.
Cybulko, A. (2009). Konflikt. W: E. Gmurzyńska, R. Morka (red.). Mediacje. Teoria i praktyka (s. 83–99). Warszawa: Wolters Kluwer.
7.
Dauter-Kozłowska, A. (2020). Stosowanie mediacji w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Przegląd Prawa Publicznego, 1, 71–88.
8.
Duda, A., (2009). Postępowanie mediacyjne przed sądem administracyjnym – remedium czy doktrynalna pomyłka? W: D. Czury-Kalinowska (red.). Mediacja i arbitraż jako sposoby polubownego rozstrzygania sporów (s. 31–43). Poznań: WSPiA.
9.
Flaga-Gieruszyńska, K. (2007). Kilka uwag o mediacji jako instrumencie efektywnego rozstrzygania sporów gospodarczych. W: J. Olszewski (red.). Arbitraż i mediacja. Praktyczne aspekty stosowania przepisów (s. 84–93). Rzeszów: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego.
10.
Jaworski, R. (2004). Harmonia i konflikty. Warszawa: UKSW.
11.
Jurgilewicz, M., Dana, A. (2015). Mediacja jako sposób rozwiązywania sporów prawnych. Warszawa: Wyższa Szkoła Informatyki, Zarządzania i Administracji.
12.
Kalisz, A., Zienkiewicz, A. (2014). Elementy teorii konfliktu i rozwiązywania sporów. W: Mediacja sądowa i pozasądowa. Zarys wykładu (s. 15–24). Warszawa: Wolters Kluwer.
13.
Knysiak-Sudyka, H. (2019). Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. II, WKP 2019 – komentarz do art. 13. Warszawa: Wolters Kluwer.
14.
Kocot-Łaszczyca, A., Łaszczyca, G. (2018). Mediacja w ogólnym postępowaniu administracyjnym. Warszawa: Wolters Kluwer.
15.
Kubasik, J. (2014), Mediacja w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako alternatywny sposób rozwiązywania sporów z udziałem organów administracji. W: J. Czapska, M. Szeląg-Dylewski (red.). Mediacje w prawie (s. 191–201). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
16.
Łukasiewicz, J. (2014). Naczelne zasady mediacji. W: A.M. Arkuszewska, J. Plis (red.). Zarys metodyki pracy mediatora w sprawach cywilnych (s. 68–87). Warszawa: Wolters Kluwer.
17.
Nordhelle, G. (2010). Sztuka rozwiązywania konfliktów. Gdańsk: FISO.
18.
Piskorz-Ryń, A. (2023). Nadużycie prawa do informacji. Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2023 r., III OSK 1166/22.
19.
Przybysz, P. (2017). Komentarz do art. 13, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. XII, WKP 2017 – komentarz LEX. Warszawa: Wolters Kluwer.
20.
Przylepa-Lewak, A. (2022), Mediacja jako forma komunikacji w postępowaniu administracyjnym. Lublin: Annales UMCS.
21.
Purc-Kurowicka, K. (2020). E-mediacja jako nowoczesna technologia rozwiązywania sporów. W: M. Pomykała, M. Merkwa (red.). Nowe technologie – współczesne wyzwania w obszarze prawa i bezpieczeństwa (s. 63–70). Rzeszów: Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej.
22.
Szpor, A. (2015). Perspektywy mediatora w przestrzeni administracji publicznej. W: L. Mazowiecka (red.). Unijne standardy programów sprawiedliwości naprawczej (s. 176–185). Warszawa: Wolters Kluwer.
23.
Szpor, A. (2012). Uwarunkowania prawne rozwoju mediacji w administracji publicznej –wybrane aspekty. W: M. Tabernacka, R. Raszewska-Skałecka (red.). Mediacje w społeczeństwie otwartym. (s. 161–173). Wrocław: Gaskor.
24.
Zienkiewicz, A. (2019). Specyfika mediacji w postępowaniu administracyjnym jako formy Alternative Dispute Resolution (ADR). Ubezpieczenia Społeczne. Teoria i Praktyka, 143(4), 65–92.
25.
Żukowski, L., Sawuła, R. (2002). Postępowanie administracyjne i postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Warszawa: LexisNexis.