PRACA ORYGINALNA
Let’s make it better! Good practices in local government efforts to improve the quality of life of people with disabilities
 
Więcej
Ukryj
1
Pomeranian University in Słupsk
 
 
Data nadesłania: 15-11-2025
 
 
Data ostatniej rewizji: 07-06-2026
 
 
Data akceptacji: 19-06-2026
 
 
Data publikacji: 29-07-2026
 
 
Autor do korespondencji
Grzegorz Piekarski   

Pomeranian University in Słupsk
 
 
JoMS 2026;66(2):814-834
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Objectives:
Meeting the basic needs of people with disabilities is a vital component of inclusive local social policy. The aim of this article is to analyze how local governments can use a local diagnosis of the needs of people with disabilities to design and implement measures that increase the accessibility of public services, autonomy, and quality of life for this group of residents. Good practices in this area are illustrated using the example of initiatives undertaken in Słupsk, a city in northern Poland.

Material and methods:
A total of 158 participants took part, including people with disabilities, their caregivers, and professionals working in the support sector. The survey examined eleven areas of life, including healthcare, education, employment, housing, and autonomy.

Results:
The study found that most areas did not fully meet the needs of residents with disabilities. Based on these results, recommendations were submitted to local authorities. A follow-up analysis six months later showed that some recommended measures had been implemented, others were underway, and further actions were planned by 2030. These initiatives are discussed as examples of efforts to develop a more inclusive local policy.

Conclusions:
The study demonstrated significant gaps in meeting the needs of people with disabilities across key areas of daily functioning. However, the implementation of several recommendations by local authorities shows that evidence-based research can effectively shape inclusive municipal policy. The example of Słupsk illustrates how systematic evaluation and collaboration with stakeholders can contribute to the development of targeted initiatives that improve accessibility, autonomy, and overall quality of life for residents with disabilities.
Licencja
REFERENCJE (41)
1.
Apanel, D. (2016). Teoria i praktyka kształcenia integracyjnego osób z niepełnosprawnością w Polsce w latach 1989–2014. Oficyna Wydawnicza Impuls.
 
2.
Bednarek, M. (2007). Doskonalenie systemów zarządzania: Nowa droga do przedsiębiorstwa lean. Difin.
 
3.
Bednarz, E. (2015). Edukacja włączająca szansą dla rozwoju uczniów sprawnych i z niepełnosprawnością. Studia z Teorii Wychowania, 4(13), 81–96.
 
4.
Biel-Ziółek, K. (2016). Wieloaspektowa rehabilitacja jako szansa poprawy jakości życia osób niepełnosprawnych ruchowo. Men Disability Society, 1(31), 65–83. https://doi.org/10.5604/173455....
 
5.
Buchwald, T. (2015). Osoby niepełnosprawne i ich aktywizacja zawodowa na otwartym rynku pracy a polityka społeczna w Polsce. Programy wsparcia realizowane przez Fundację Aktywizacja. Niepełnosprawność – Zagadnienia, Problemy, Rozwiązania, 2, 74–94.
 
6.
Disability in the EU: facts and figures. (2024). https://www.consilium.europa.e... (accesed 2.06.2026).
 
7.
Enhancing the Strategy for the rights of persons with disabilities up to 2030. (2026). https://commission.europa.eu/s... (accessed 2.06.2026).
 
8.
Gąciarz, B. (2014). W kierunku nowego modelu polityki społecznej. Polscy (Nie) pełnosprawni: od kompleksowej diagnozy do nowego modelu polityki społecznej (Wydawnictwa AGH, Ed.).
 
9.
Garbat, M. (2003). Bariery w otoczeniu osób niepełnosprawnych. Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej w Katowicach, 137–160.
 
10.
Garbat, M. (2015). Urządzenia i notacje matematyczne dla osób niewidomych – geneza i rozwój. Niepełnosprawność – Zagadnienia, Problemy, Rozwiązania, 3, 53–57.
 
11.
Guillén, V.-M., Verdugo, M.-Á., Arias, B., & Vicente, E. (2015). Development of a support needs assessment scale for children and adolescents with intellectual disabilities. [Desarrollo de una escala de evaluación de necesidades de apoyo para niños y adolescentes con discapacidad intelectual]. Anales de Psicología, 31(1). https://doi.org/10.6018/anales....
 
12.
GUS. (2024). Osoby niepełnosprawne w 2024 r., https://stat.gov.pl/obszary-te... (accessed 2.06.2026).
 
13.
Jardzioch, A. B. (2017). Edukacja włączająca w Polsce. Polska Myśl Pedagogiczna, 3(3), 193–205.
 
14.
Kamusińska, E. (2008). Znaczenie kompleksowej rehabilitacji w integracji osób niepełnosprawnych ze społeczeństwem. Studia Medyczne, 9, 83–86.
 
15.
Konwencja o prawach osób z niepełnosprawnościami sporządzona w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz.U. 2012 poz.1169).
 
16.
Kołaczek, B. (2014). Świadczenia pielęgnacyjne dla opiekunów dzieci niepełnosprawnych – funkcje społeczne i ekonomiczne. Polityka Społeczna, 481(4), 21–27.
 
17.
Kościelska, M., & Aouil, B. (2004). Człowiek niepełnosprawny: rodzina i praca. Wydawnictwo Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego.
 
18.
Lejzerowicz, M. (2016). Osoby niepełnosprawne: dostępność edukacji wyższej. Student Niepełnosprawny. Szkice i Rozprawy, 16(9), 235–250.
 
19.
Lindmajer, J., Machura, T., Spors, J., & Wachowiak, B. (2016). Dzieje Słupska. Polskie Towarzystwo Historyczne.
 
20.
Marszałek, L. (2009). Systemy wsparcia społecznego w procesie rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Seminare. Poszukiwania Naukowe, , 26(1), 201–213.
 
21.
Mirewska, E. (2015). Model polityki spójności na rzecz osób niepełnosprawnych w europejskiej i polskiej perspektywie. Zeszyty Pracy Socjalnej, 20(2), 71–85.
 
22.
Niedbalski, J. (2018). Dylematy rodziców i opiekunów niepełnosprawnych dzieci. Charakterystyka reprezentowanych strategii (nie) radzenia sobie z nieuchronną i „niepewną przyszłością. Societas/Communitas, 26, 209–232.
 
23.
Niedbalski, J. (2023). Realizowanie ról rodzicielskich i konstruowanie tożsamości rodziców dziecka z niepełnosprawnością intelektualną. Studia Socjologiczne, 3, 135–170. https://doi.org/10.24425/sts.2....
 
24.
Pachowicz, M. (2020). Edukacja integracyjna jako jedna z dróg kształcenia osób niepełnosprawnych w Polsce. Niepełnosprawność – Zagadnienia, Problemy, Rozwiązania, 3–4, 184–204.
 
25.
PEFRON. (2024). Raport końcowy z badania osób niepełnosprawnych w Polsce. https://www.pfron.org.pl/filea... (accessed: 2.06.2026).
 
26.
Pisula, E. (1998). Psychologiczna problemy rodziców dzieci z zaburzeniami rozwoju. Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
 
27.
Poliński, J. (2008). Dostosowanie kolei do przewozu osób niepełnosprawnych – skala problemu. Problemy Kolejnictwa, 147, 5–22.
 
28.
Popiel, M. (2016). Innowacje służące poprawie dostępności transportu miejskiego dla osób niepełnosprawnych – wybrane przykłady. Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 19(3), 46–56.
 
29.
Rekomendacje dla Polski Komitetu ONZ ds. Praw Osób z Niepełnosprawnościami (2018), https://bip.brpo.gov.pl/pl/con... (accessed 2.06.2026).
 
30.
Rutkowska, E. (2012). Wsparcie jako element rehabilitacji kompleksowej osób z niepełnosprawnością. Niepełnosprawność – Zagadnienia, Problemy, Rozwiązania, 3(4), 39–52.
 
31.
Strategia na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021-2030, https://isap.sejm.gov.pl/isap.... (accessed 2.06.2026).
 
32.
Szczepaniak, A. (2010). Poczucie wsparcia społecznego u rodziców osób z niepełnosprawnością intelektualną a ich stosunek do przyszłości. In Wychowanie – nierozłączność teorii i praktyki (pp. 160–171). Wydawnictwo Edukacyjne Akapit.
 
33.
Szczepaniak, A. (2013). Między lękiem a nadzieją. Stosunek rodziców osób niepełnosprawnych do przyszłości i jego znaczenie w kontekście oddziaływań rehabilitacyjnych. In D. Müller & A. Sobczak (Eds.), Rozwój i jego wspieranie w perspektywie rehabilitacji i resocjalizacji (pp. 59–68). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
 
34.
Szluz, B. (2007). Osoby niepełnosprawne w Unii Europejskiej – sytuacja i perspektywy. Seminare. Poszukiwania Naukowe, 24(1), 325–337.
 
35.
Szumski, G., & Firkowska-Mankiewicz, A. (2010). Wokół edukacji włączającej. Efekty kształcenia uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim w klasach specjalnych, integracyjnych i ogólnodostępnych. Wydawnictwo APS.
 
36.
Tate, R. L. (2017). Manual for the Care and Needs Scale (CANS). John Walsh Centre for Rehabilitation Research, University of Sydney.
 
37.
United Nations Development Programme. (2020). What is a good practice? A framework to analyse the quality of stakeholder engagement in implementation and follow-up of the 2030 Agenda. UNDP.
 
38.
Union of Equity: Strategy for the Rights of Persons with Disabiliteis 2021-2030. (2021). https://www.un.org/development... (accessed: 2.06.2026).
 
39.
Walusiak-Skorupa, J., Wiszniewska, M., Krawczyk-Szulc, P., Rybacki, M., & Wągrowska-Koski, E. (2011). Opieka profilaktyczna nad pracownikiem niepełnosprawnym–problem współczesnej medycyny pracy. Medycyna Pracy, 62(2), 175–186.
 
40.
World Health organization (2023). Disability, https://www.who.int/news-room/... (accessed 2.06.2026).
 
41.
Żuchowska-Skiba, D. (2018). Ocena satysfakcji z pracy zawodowej osób z niepełnosprawnościami we współczesnej Polsce. Humanizacja Pracy, 3, 115–134.
 
eISSN:2391-789X
ISSN:1734-2031
Journals System - logo
Scroll to top