ORIGINAL PAPER
The role of special educators as new specialists in public preschools, schools, and institutions – from the perspective of teachers with three years of experience
More details
Hide details
1
Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie (University of the National Education Commission)
2
Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej
w Krakowie
(University of the National Education Commission)
These authors had equal contribution to this work
Submission date: 2025-09-10
Final revision date: 2025-12-20
Acceptance date: 2026-02-02
Publication date: 2026-04-18
Corresponding author
Jacek Sikorski
Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej
w Krakowie
(University of the National Education Commission)
JoMS 2026;65(1):367-383
KEYWORDS
TOPICS
ABSTRACT
Objectives:
The aim of the research was to characterize the performance of tasks by special educators in mainstream education from the perspective of three years of experience of other teachers.
Material and methods:
The study covered 131 teachers employed in mainstream kindergartens, primary schools, and secondary schools. A questionnaire consisting of 30 questions was used to collect empirical data.
Results:
The results of the study indicate that special educators in mainstream schools are perceived by teachers as specialists who are indispensable in contemporary education, which is increasingly becoming inclusive.
Conclusions:
Special educators are primarily viewed as competent specialists who actively participate in preparing, together with a team, the multidisciplinary assessment of student functioning (WOPFU) and the individual educational and therapeutic program (IEP). Special educators collaborate in the process of organizing psychological and pedagogical support offered to students, teachers, and parents. In general, teachers perceive special educators as indispensable in modern education, which takes the form of inclusive education.
REFERENCES (20)
1.
Bartuś, E. (2023). Pedagog specjalny jako współorganizator edukacji włączającej w narracjach nauczycieli. Colloquium, 4(52), s. 209–229,
https://doi.org/10.34813/48col....
2.
Bobik, B. (2024). Zadania pedagoga specjalnego w systemie wsparcia psychologiczno-pedagogicznego uczniów z niepełnosprawnością. Kultura – Przemiany – Edukacja, 14, s. 151–164,
https://doi.org/10.15584/kpe.2....
5.
Domagała-Zyśk, E., Mariańczyk, K., Chrzanowska, I., Czarnocka, M., Papuda-Dolińska, B., Jachimczak, B., Otrębski, W., Pawlak, K., Olempska-Wysocka, M., Podgórska-Jachnik, D. (2022). Szkolna Ocena Funkcjonalna: przebieg procesu w aspekcie oceny aktywności i uczestnictwa. Lublin: Wydawnictwo Naukowe KUL,
https://repozytorium.kul.pl/se....
6.
Gajdzica, Z., Widawska, E., Byra, S., Domagała-Zyśk, E., Jachimczak, B., Piotrowicz, R.,Neroj, E. (2024). Ocena funkcjonalna w szkole dla każdego – założenia, pomiar, zastosowanie. Katowice – Kraków: AT Wydawnictwo,
https://doi.org/10.59862/ANjrY....
8.
Majewicz, P. (2020). Inkluzja społeczna a problemy autopercepcji i spostrzegania społecznego osób z niepełnosprawnością. W: Z. Janiszewska-Nieścioruk (red.). Problematyczność inkluzji społecznej i edukacyjnej osób z niepełnosprawnościami i o szczególnych potrzebach. Zielona Góra: Oficyna Wydawnicza UZ, s. 29–46,
https://zbc.uz.zgora.pl/Conten....
9.
Majewicz, P., Sikorski, J. (2024). Pedagog specjalny w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach – nowe stanowisko specjalisty w polskim systemie edukacji w opinii nauczycieli. Journal of Modern Science, 55(1), s. 582–596,
https://doi.org/10.13166/jms/1....
12.
Pilch, T., Bauman, T. (2019). Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.
13.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach. (Załącznik do obwieszczenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 25 lipca 2023 r.). (Dz.U., poz. 1798).
14.
Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 lipca 2022 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz.U. z 2022 r., poz. 1594).
16.
UNESCO. (1990). World Declaration on Education for All and Framework for Action to Meet Basic Learning Needs. Adopted by the World Conference on Education for All, Meeting Basic Learning Needs. Jomtien, Thailand 5–9 March, 1990,
https://unesdoc.unesco.org/ark... (dostęp: 1.09.2025).
17.
UNESCO. (1994). The Salamanca Statement and Framework for Action on Special Needs Education. Paris: UNESCO. Adopted by the World Conference on Special Needs Education: Access and Quality Salamanca. Spain, 7–10 June 1994,
https://unesdoc.unesco.org/ark... (dostęp: 1.09.2025).
18.
United Nations. (1993). Standard Rules on the Equalisation of Opportunities for Persons with Disabilities. New York, USA: UN, www.un.org/development/desa/disabilities/standard-rules-on-the-equalization-of-opportunities-forpersons-with-disabilities.htm.
20.
Zespół MEN do spraw opracowania modelu kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (2020). Model edukacji dla wszystkich. Edukacja dla wszystkich – ramy rozwiązań legislacyjno-organizacyjnych na rzecz wysokiej jakości kształcenia włączającego dla wszystkich osób uczących się,
https://rzecznikmsp.gov.pl/ins... (dostęp: 3.07.2025).