PRACA ORYGINALNA
Europe according to the Founding Fathers and contemporary problems of European integration
Więcej
Ukryj
Data nadesłania: 09-06-2026
Data ostatniej rewizji: 21-09-2026
Data akceptacji: 12-10-2026
Data publikacji: 29-10-2026
JoMS 2026;67(3):11-35
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Objectives:
The subject of the article is the evolution of European integration in the light of the original ideas of the EU Founding Fathers in the face of contemporary socio-economic and technological transformations. The objective is to assess the relevance of the vision of “unity in diversity” in the era of the digital society and global crises.
Material and methods:
The study employs the dogmatic-legal method (analysis of selected EU legal acts and CJEU case law), source analysis of historical and contemporary documents, and a comparative approach with regard
Results:
The analysis indicates that the contemporary dynamics of integration significantly diverge from the decentralised vision of a confederation of sovereign states. Top-down institutional polarisation and the digital redefinition of social ties generate a risk of internal tensions, weakening the existing public order.
Conclusions:
In the discussion section, a proposal to revise the current political course of the
EU is formulated as a de lege ferenda recommendation, distinct from the analytical findings. According to the author, maintaining peace and competitiveness requires moving away from centralist tendencies and the concept
of a superstate in favour of respect for the cultural autonomy and legal sovereignty of nations.
REFERENCJE (32)
1.
Adamczyk, N. (2024). Wzmocnienie zdolności obronnych w perspektywie dalszego rozwoju Unii Europejskiej, Krakowskie Studia Międzynarodowe, 21(1), 83–106.
2.
Arystoteles. (2005). Polityka (L. Piotrowicz, tłum.). Wydawnictwo Naukowe PWN.
3.
Audisio, G. i Chiara, A. (1995). Twórcy zjednoczonej Europy. Robert Schuman, Konrad Adenauer, Alcide De Gasperi (P. Borkowski, tłum.). Instytut Wydawniczy Pax.
4.
Banaszak, B. (2012). Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. C.H. Beck.
5.
Chmaj, M. i Urbaniak, M. (2022). Komentarz do Konstytucji RP. Instytut Analiz Politycznych.
7.
Doliwa-Klepacki, Z. M. (2005). Integracja europejska. Łącznie z uczestnictwem Polski w UE i Konstytucją dla Europy. Temida 2.
8.
Dziedzic, J. (2017). Zjawisko migracji Polaków. Polonia Sacra, 21(4), 37–60.
9.
Ergül Jorgensen, F. A. i Jørgensen, K. E. (2025). The European Union and the crisis of multilateralism in an era of uncertainty and power politics, Third World Quarterly, 46(15), 1959–1978.
10.
Fitzgerald, E. P. (1988). Did France’s colonial empire make economic sense? A perspective from the postwar decade, 1946–1956, The Journal of Economic History, 48(2), 373-385.
11.
Fontaine, P. (2000). A new idea for Europe: The Schuman declaration – 1950–2000. Office for Official Publications of the European Communities.
13.
Gaziński, B. (2017). Inspiracje chrześcijańskie w działalności Konrada Adenauera – współtwórcy powojennych Niemiec i dzisiejszej Unii Europejskiej, Nurt SVD, 142(2), 467–481.
14.
Granat, M. (2020). Prawo konstytucyjne. Pytania i odpowiedzi. Wolters Kluwer.
15.
Hałub-Kowalczyk, O. (2021). Przeciwdziałanie ubóstwu energetycznemu w unijnej strategii Fit for 55 – zarys problematyki, Polityka i Społeczeństwo, 19(4), 50–60.
16.
Jaworski, K. (2019). Francuska wizja zróżnicowanej integracji europejskiej w kontekście debaty na temat przyszłości UE i strefy euro, Sprawy Międzynarodowe, 72(4), 195–229.
17.
Jellinek, G., W. Jellinek. Allgemeine Staatslehre, Springer, 1929.
18.
Kaczmarczyk, Ł. (2013). Czy warto zaczynać od kultury? Chrześcijańskie inspiracje myśli Roberta Schumana na temat integracji w Europie, Kultura Współczesna, (2), 175–186.
19.
Mik, C. (2025). Wpływ kryzysów globalnych na zmianę podejścia Unii Europejskiej do sytuacji kryzysowych. Aspekty prawne, Prawo i Więź, 53(6), 364–397.
20.
Milward, A. The European rescue of the nation state. Routledge, 1999.
21.
Orzeszyna, K., Skwarzyński, M. i Tabaszewski, R. (2022). Prawo międzynarodowe praw człowieka. C.H. Beck.
22.
Rudnicki, Z. B. (2009). Polityczne koncepcje Unii Europejskiej, Studia Humanistyczne AGH, 7, 11–27.
23.
Sitek, M. (1997). Problemy ekologii w polityce i prawie Wspólnoty Europejskiej. Wkład do europejskiej kultury prawnej. TNOiK Dom Organizatora.
24.
Sitek, M. (2016). Prawa (potrzeby) człowieka w ponowoczesności. Wydawnictwo Wyższej Szkoły Gospodarki Euroregionalnej.
25.
Sitek, W. B. (2022). System of values in a digital society. Journal of Modern Science, 49(2), 646–658.
26.
Szareyko, H. (2009a). Alcide De Gasperi. Jeden z Ojców Zjednoczonej Europy, Wrocławski Przegląd Teologiczny, 17(2), 199–206.
27.
Szareyko, H. (2009b). Robert Schuman. Jeden z Ojców zjednoczonej Europy, Wrocławski Przegląd Teologiczny, 17(1), 219–227.
28.
Tutak, G. (2026). Polityka migracyjna Polski po 2021 roku – między bezpieczeństwem a solidarnością, Journal of Modern Science, 65(1), 704–728.
30.
Visvizi, A. (2011). Rola Niemiec w Europie: od zjednoczenia do kryzysu w Grecji. in: K. A. Kłosiński (ed.), Japonia, Niemcy – odzyskany honor w rozwoju gospodarczym, s. 109-127. Wydawnictwo Naukowe KUL.
31.
Wawrzusiszyn, A. (2025). Rosyjsko-białoruskie działania hybrydowe na granicach Unii Europejskiej i NATO, Journal of Modern Science, 61(1), 10–32.
32.
Więcek, A. (2012). Kolonializm w Afryce i jego skutki – model brytyjski i model francuski. Przegląd Prawniczy, Ekonomiczny i Społeczny, (4), 79–93.