Wybrane aspekty zachowań samobójczych
 
Więcej
Ukryj
1
Instytut Nauk Politycznych UWM w Olsztynie
2
Olsztyński Instytut Psychoterapii w Olsztynie
3
Katedra Kryminalistyki i Medycyny Sądowej UWM w Olsztynie
Data publikacji: 31-03-2017
 
JoMS 2017;32(1):83–111
 
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE
Zjawisko samobójstwa występuje w dziejach ludzkości od początków jego istnienia. Niezależnie od kultury czy epoki historycznej dokonywano aktów samobójczych, jednak skala tego zjawiska nasilała się wraz z rozwojem cywilizacyjnym. W związku z narastaniem problemu również w nauce podjęto refleksję na temat analizy przyczyn samobójstwa i samego aktu samobójczego. A zatem samobójstwo jest przedmiotem zainteresowania wielu dziedzin nauki, m.in.: filozofii, teologii, pedagogiki, psychologii, socjologii czy kryminologii. Artykuł jest próbą przedstawienia stanu wiedzy na temat omawianego zjawiska w trzech perspektywach. Autorzy przedstawiają problem samobójstwa w kontekście wybranych nurtów filozoficznych i systemów etycznych, jak również społecznych motywów, które kierują samobójcami. Następnie wskazują na uwarunkowania psychologiczne, które w odpowiednich okolicznościach sprzyjają zachowaniom samobójczym. Powyższe zagadnienia są analizowane na bazie obszernych danych epidemiologicznych.
 
REFERENCJE (37)
1.
Arystoteles (1996). Etyka nikomachejska. W: Arystoteles, Dzieła wszystkie, t. 5 (s. 77–300), Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. ISBN 83-01-10127-X.
 
2.
Bilikiewicz A. i in. (red.) (2003). Psychiatria, t. 3: Terapia. Zagadnienia etyczne, prawne, organizacyjne i społeczne, Wrocław: Wydawnictwo Elsevier Urban & Partner.
 
3.
Bronk, A. (1998). Zrozumieć świat współczesny, Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL. ISBN 8386668989.
 
4.
Camus, A. (1991). Dwa eseje, Warszawa: Wydawnictwo Krąg. ISBN 8385199063.
 
5.
Diogenes, L. (2004). Żywoty i poglądy słynnych filozofów, przeł. I. Krońska i in., Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. ISBN 8301143606.
 
6.
Durkheim, E. (2011). Samobójstwo, przeł. K. Wakar, Warszawa: Oficyna Naukowa. ISBN 9788377370049.
 
7.
Frankl, E.V. (1998). Homo patient, Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax. ISBN 83-211-0524-6.
 
8.
Harris, E.C., Barraclough, B. (1997). Suicide as an outcome for mental disorders. A meta-analysis, „The British Journal of Psychiatry” Nr 170(3), s. 205–228. ISSN 1472-1465.
 
9.
Heidegger, M. (2005). Bycie i czas, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. ISBN 8301141786.
 
10.
Hołyst, B. (2014). Bezpieczeństwo jednostki, t. II, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. ISBN 978-83-01-17980-9.
 
11.
Hołyst, B. (2015). Zainteresowania psychiatrii samobójstwem. Suicydologia, t. VII, s. 31–48. ISSN 1895-3786.
 
12.
Juczyński, Z. (1998). Od decyzji do działania: model wyjaśniający zachowania suicydalne, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Psychologica” Nr 2, s. 3–13. ISSN 2353-4842.
 
13.
Kant, I. (2013). Uzasadnienie metafizyki moralności, Kęty: Wydawnictwo Naukowe PWN. ISBN 978-83-64408-35-9.
 
14.
Klimkiewicz, A., Serafin, P., Wojnar, M. (2011). Czynniki ryzyka zachowań samobójczych u osób uzależnionych od alkoholu, „Psychiatria” Nr 8(1), s. 7–17. ISSN 1732-9841.
 
15.
Kotarbiński, T. (1986). Medytacje o życiu godziwym, Warszawa: Wiedza Powszechna. ISBN 8321403603.
 
16.
Kotarbiński, T. (1986). Myśli o ludziach i ludzkich sprawach, Wrocław: Wydawnictwo PWN. ISBN 8304018314.
 
17.
Krawczyk, J., Gmitrowicz, A. (2014). Analiza czynników chroniących przed samobójstwem, „Psychiatria i Psychologia Kliniczna” Nr 14(1), s. 43–49. ISSN 1644-6313.
 
18.
Michalska, A., Kopera, M., Gmaj, B., Łoczewska, A., Szejko, N., Kisielińska, E., Wojnar, M. (2015). Czynniki ryzyka podejmowania prób samobójczych u osób leczonych stacjonarnie z powodu uzależnienia od alkoholu w Polsce, „Alcoholism and Drug Addiction” Nr 28, s. 213–220. ISSN 0867-4361.
 
19.
Młodożeniec, A., Brodniak, A.W. (2008). Ryzyko zachowań samobójczych w chorobach psychicznych, „Psychiatria w Praktyce Klinicznej” Nr 1, 2, s. 82– 92. ISSN 1899-5071.
 
20.
Mochnacka, I. (2005). Samobójstwo – teorie etiologiczne, ocena ryzyka, zasady postępowania i prewencji, „Psychiatria w Praktyce Ogólnolekarskiej”, t. 5, Nr 1, s. 51–57. ISSN 1643-0956.
 
21.
Morciniec, P. (2005). Samobójstwo. W: A. Muszała (red.), Encyklopedia bioetyki, Radom: Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne. ISBN 8389862425.
 
22.
Nowa Encyklopedia Powszechna (1996), t. V, s.v. samobójstwo, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. ISBN 8301119683.
 
23.
O’Connor, R., Sheehy, N. (2002). Zrozumieć samobójcę, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. ISBN 8387957992.
 
24.
Płużek, Z. (1994), Psychologia pastoralna, Kraków: Wydawnictwo Instytutu Teologii Księży Misjonarzy. ISBN 8386231165.
 
25.
Płużek, Z. (1972). Psychologiczne aspekty samobójstw, „Znak” Nr 7–8, s. 944–953. ISSN 0044-488X.
 
26.
Ringel, E. (1987). Gdy życie traci sens. Rozważania o samobójstwie, Szczecin: GLOB. ISBN 8370071317.
 
27.
Sartre, J.P. (2007). Byt i nicość. Zarys ontologii fenomenologicznej, Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa. ISBN 9788374355353.
 
28.
Sawicka, J., Szulc, A., Bachórzewska-Gajewska, H. (2013). Samobójstwa wśród chorych z zaburzeniami psychicznymi – opisy przypadków, „Psychiatria Polska”, t. XLVII, 1, s. 135–146. ISSN 2391-5854.
 
29.
Strelau, J., Dolińki, D. (red.) (2011). Psychologia akademicka, t. 1, Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
 
30.
Styczeń, T. (1994). Wolność z prawdy żyje, „Ethos” Nr 24/25, s. 15–42. ISSN 0860-8024.
 
31.
Ślipko, T. (2008). Etyczny problem samobójstwa, Kraków: Wydawnictwo PETRUS. ISBN 9788392726715.
 
32.
Tejchman, J., Evans, K.C. (1995). Filozofia, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
 
33.
Varnik, P., Wasserman, D. (2016). Global suicide. W: W.P. Kaschka, D. Rujescu (red.), Biological Aspects of Suicidal Behavior. Wyd. Karger, Basel, Vol. 30, s. 1–20.
 
34.
WHO Mental and Behavioral Disorders. Figures and facts about suicide (2000). WHO/ MNH/MBD/99.1. Department of Mental Health. Social Change and Mental Healt, Genewa: World Health Organization.
 
35.
Wojtyła, K. (1994). Człowiek jest osobą. W: K. Wojtyła, Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne, Lublin: RW KUL. ISBN 83-85291-67-9.
 
36.
Zapobieganie samobójstwom. Poradnik dla lekarzy pierwszego kontaktu (2003). Światowa Organizacja Zdrowia, Genewa – Warszawa: Polskie Towarzystwo Suicydologiczne.
 
37.
Zwoliński, A. (2013). Samobójstwo jako problem osobisty i publiczny, Kraków: Wydawnictwo WAM. ISBN 9788377678268.
 
eISSN:2391-789X
ISSN:1734-2031