ORIGINAL PAPER
Aphasic speech disorders: Therapeutic approaches to minimize agrammatism in aphasic patients
More details
Hide details
1
Jan Kochanowski University of Kielce
2
University of Humanities and Economics in Łódź
Submission date: 2025-05-31
Final revision date: 2026-05-14
Acceptance date: 2026-06-19
Publication date: 2026-07-29
JoMS 2026;66(2):881-904
KEYWORDS
TOPICS
ABSTRACT
Objectives:
The objective of this study is to provide a comprehensive overview of the mechanisms underly-ing agrammatism and paragrammatism in aphasia patients and to present effective therapeutic approaches aimed at minimizing grammatical deficits. Special attention was paid to analyzing the communication barriers in two female patients (motor aphasia and sensory aphasia) and to developing and implementing a set of speech-therapy exercises designed to restore proper mor-phological and syntactic function.
Material and methods:
This investigation employed a descriptive case-study design, characterizing two patients: P1 (56 years old, kinetic-motor aphasia) and P2 (72 years old, acoustic-gnostic aphasia). Samples of spontaneous speech, repetition tasks, and object-naming were collected both before and after a series of therapy sessions. The therapeutic program included exercises in automatic word se-quences, sentence-completion tasks (with and without visual prompts), training in collocations and syntactic constructions, and text-based tasks targeting morphological gaps.
Results:
Following the therapy cycle, both patients demonstrated increased speech fluency and more frequent use of correct grammatical forms. In P1, there was a marked reduction in omitted prep-ositions and inflectional endings, along with improved sentence organization. In P2, accuracy in using numerals and pronouns improved, and both semantic and phonemic paraphasias de-creased. Objective analyses of the recordings and the therapist’s subjective ratings both indicat-ed significant progress in morphology and syntax.
Conclusions:
Decades of studies link agrammatism to Broca-area damage; severity ramps up with lesion size. Therapy requires intensive, tailored grammar drills; e-learning offers remote personalized practice but can’t replace work with a specialist.
REFERENCES (47)
2.
Blanken, G. (1991). Einführung in die linguistische Aphasiologie. Theorie und Praxis. HochschulVerlag.
3.
Cieszyńska, J. (2009). Diagnoza i terapia zaburzeń afatycznych. Wydawnictwo Edukacyjne.
4.
Czarnkowska, M., Lipa, A., Wójcik-Topór P. (2016). Ćwiczenia operacji myślowych. Terapia umysłowa osób dorosłych. Wydawnictwo WiR.
5.
Friederici, A. D. (2011). The Brain Basis of Language Processing: From Structure to Function.
6.
Goldstein, K. (1948). Language and Language Disturbances. Ronald Press.
7.
Grabias, S. (2012). Logopedia. Teoria zaburzeń mowy. Wyd. UMCS.
8.
Grodzinsky, J. (1984). The syntactic characterization of agrammatism. Cognition 16(2), 99-120.
9.
Grodzinsky, J. (1986). Language deficits and the theory of syntax. Brain and language 27 (1), 135-159.
10.
Grzegorczykowa, R. (1984). Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia. PWN.
11.
Grzesiak-Witek, D. (2011). Afatyczne zaburzenia mowy jako utrudnienie w komunikacji interpersonalnej. Oblicza komunikacji – bariery – zaburzenia – możliwości,. 141 – 154. Wydawnictwo K2Lider.eu.
12.
Grzesiak-Witek, D. (2013a). Diagnoza i terapia logopedyczna osób z afazją motoryczną. Odbudowanie kompetencji językowej i systemu językowego. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
13.
Grzesiak-Witek, D. (2013b). Poziom słuchu fonematycznego u osób z afazją semantyczną na podstawie badań, [w:] Wokół problematyki zaburzeń mowy. Z doświadczeń polskich i słowackich. (pp 89-115). Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Wydawnictwo Diecezjalne.
14.
Grzesiak-Witek, D., Sobolewski, P. (2010). Zaburzenia komunikowania się chorych w wieku podeszłym w naczyniopochodnych chorobach mózgu. Edukacja zdrowotna w naukach medycznych i społecznych. Część II., 175-185.
15.
Hickok, G., Poeppel, D. (2007). The cortical organization of speech processing. Nature Reviews Neuroscience. 8. 393-402.
16.
Hickok, G. (2022). Computational Neuroanatomy of Language.
17.
Hickok, G.&Friederici, A.D. (2016). The brain’s language networks. Nature Reviews neuroscience, 17(10), 652-654.
18.
Jastrzębowska, G., Pelc-Pękala, O.(2001). Diagnoza i terapia afazji, dysfazji. Logopedia. Pytania i odpowiedzi. 687-715. Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.
19.
Jodzio, K., Nyka, W. (2008). Zaburzenia językowe oraz mowy w praktyce ogólnolekarskiej. Forum Medycyny Rodzinnej, t. 2, nr 1, 14-22.
20.
Kaptur, E., & Wiecha-Kartowska, E. (2017). LOGOPED (I) A ONLINE, czyli o internetowym rynku usług logopedycznych.
21.
Kleist, K. (1934). Gehirnpathologie. Barth.
22.
Łuczyński, E. (2015). Badanie kompetencji gramatycznej osób z zaburzeniami mowy. Metodologia badań logopedycznych z perspektywy teorii i praktyki. 56–64.
23.
Maruszewski, M. (1966). Afazja. Zagadnienia teorii i terapii. PWN.
24.
Marzec-Jóźwicka, M. (2020). Digitalny imigrant czy digitalny tubylec? Kilka uwag o kompetencjach techniczno-medialnych współczesnego nauczyciela polonisty.
25.
Michalik, M. (2011). Kompetencja składniowa w normie i w zaburzeniach. Ujęcie integrujące. Wyd. Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego, Kraków.
26.
Miechowska, A. (2018). Znów mówię – pokonać afazję. Wydawnictwo Harmonia.
27.
Mikołajewska, E., & Mikołajewski, D. (2012). Dobór komputera dla osób niepełnosprawnych – doświadczenia własne.
28.
Niekra, U. (2017). Wielojęzyczność u osób z zaburzeniami o typie afazji. Rekonesans zagadnień. Logopedia, Polskie Towarzystwo Logopedyczne. 211-218.
29.
Niekra, U. (2019). A cognitive understanding of aphasia. Cognitive Theories in their application to different languages and discourse cultures, UJK Kielce. 133-142.
30.
Pąchalska, M. (2012). Afazjologia. Wyd. PWN.
31.
Palmer, R., Dimairo, M., Cooper, C. et al. (2019). Self-managed, computerised speech and language therapy for patients with chronic aphasia post-stroke compared with usual care or attention control (Big CACTUS): a multicentre, single-blinded, randomised controlled trial. The Lancet Neurology. 18. 821-833.
32.
Panasiuk, J. (2013). Afazja a interakcja. Tekst – metaTekst – kontekst. Wyd. UMCS.
33.
Panasiuk, J. (2016). Badanie sprawności gramatycznej w normie i zaburzeniach mowy. Nowa Audiofonologia 5 (2). 9-17.
34.
Panasiuk, J. (2019). Język a komunikacja w afazji, Wyd. UMCS.
35.
Panasiuk, J. (2020). Agramatyzm w afazji. Logopedia 49. 95-123.
36.
Panasiuk, J.(2017). Agramatyzmy w afatycznych zaburzeniach mowy. Studia logopedyczno-lingwistyczne. 169-210.
37.
Peuser, G. (1978). Aphasie. Eine Einführung in die Patholinguistik. München.
38.
Pick, A. (1913). Die agrammatischen Sprachstörungen. Studien zur psychologischen Grundlegung der Aphasielehre. Springer-Verlag.
39.
Plichta, P., Jagoszewska, I., & others. (2017). Specjalne potrzeby edukacyjne uczniów z niepełnosprawnościami.
40.
Przybisz-Piwko, M. (2000). Realizacja struktur językowych a podsystemy języka u osób z afazją. Logopedia 27. 81-92.
41.
Reid Gavin, (2018), Dysleksja. Podręcznik praktyka, Harmonia.
42.
Rocławska-Daniluk, M. (2023). Speech and language therapy in pandemic distance learning.
43.
Seniów, J. (2006). Poudarowe ogniskowe zespoły poznawcze w kontekście rehabilitacji. Zeszyty Metodyczno-Naukowe AWF nr 20, 141-152.
44.
Strachalska, B. (2009). Ćwiczenia usprawniające aktualizację wyrazów w mowie osób z afazją, Wydawnictwo: Akademia Pedagogiki Specjalnej.
45.
Szłapa, K., Tomasik, I., Wrzesiński, S. (2019). Kwestionariusz diagnostyczny zaburzeń mowy ze szczególnym uwzględnieniem afazji i dysartrii dla młodzieży i dorosłych. Wydawnictwo Harmonia.
46.
Tomaszewska-Volovici, H. (1976). Agramatyzm w afazji, PAN.
47.
Wallesch, C., Papagno, C., (1988). Subcortinal aphasia. Aphasia, 49-78.